“Menstruatiecyclus na pilgebruik: wat gebeurt er als je stopt met de pil?” is door Marion Middendorp geschreven voor Peuteren.nl
Voor veel vrouwen is de anticonceptiepil jarenlang een vanzelfsprekend onderdeel van het dagelijks leven. Je slikt hem zonder er al te veel bij stil te staan, je cyclus lijkt netjes geregeld en je weet ongeveer wanneer je ongesteld wordt. Maar zodra je stopt, bijvoorbeeld omdat je zwanger wilt worden of je lichaam weer zijn eigen ritme wilt laten volgen, kan alles ineens anders voelen. Je menstruatie blijft uit, komt juist onverwacht vroeg, is heviger dan je gewend was of laat maanden op zich wachten. Dat kan vragen oproepen en soms ook onzeker maken. Wat is normaal en wanneer moet je je zorgen maken?
Het korte antwoord is dat je lichaam na het stoppen met de pil simpelweg weer zelf aan het werk moet. En dat proces verloopt bij iedere vrouw anders.
De pil legt je cyclus tijdelijk stil
Om te begrijpen wat er gebeurt na het stoppen, is het belangrijk om te weten wat de pil eigenlijk doet. De anticonceptiepil neemt een groot deel van de natuurlijke hormoonregeling over. Door dagelijks een vaste dosis hormonen toe te dienen, voorkomt de pil dat je een eisprong krijgt. Zonder eisprong kun je niet zwanger worden. Tegelijk zorgt de pil ervoor dat het baarmoederslijmvlies dun blijft en dat het slijm in de baarmoederhals verandert, waardoor zaadcellen moeilijker naar binnen kunnen.
De bloeding die je tijdens de stopweek krijgt, is dus geen echte menstruatie zoals je lichaam die zelf regelt. Het is een zogenoemde onttrekkingsbloeding, een reactie op het tijdelijk stoppen van de hormonen. Je cyclus is tijdens pilgebruik kunstmatig gestuurd en heeft weinig te maken met je natuurlijke hormonale ritme.
Wanneer je stopt met de pil, moet je lichaam die eigen hormonale aansturing weer opnieuw oppakken. Dat heeft tijd nodig.
Je lichaam moet weer ‘opstarten’
Na het stoppen gaan je hersenen, eierstokken en baarmoeder weer met elkaar communiceren. Dat gebeurt via een verfijnd samenspel van hormonen zoals FSH, LH, oestrogeen en progesteron. Dit systeem heeft soms even nodig om weer op gang te komen, zeker als je jarenlang de pil hebt gebruikt.
Bij sommige vrouwen hervat de cyclus zich vrijwel direct. Zij hebben binnen vier tot zes weken een eisprong en daarna een menstruatie. Anderen merken dat hun lichaam eerst zoekende is. De eerste maanden kunnen onregelmatig verlopen, met langere cycli, kortere cycli of zelfs een tijdje helemaal geen menstruatie.
Dat betekent niet dat er iets mis is. Het betekent meestal dat je lichaam bezig is zijn natuurlijke balans terug te vinden.
Waarom je menstruatie kan uitblijven
Een van de meest voorkomende ervaringen na het stoppen met de pil is dat de menstruatie op zich laat wachten. Dat kan verwarrend zijn, zeker als je gewend was aan een voorspelbaar schema.
Dit uitblijven wordt ook wel post-pil amenorroe genoemd. Je lichaam maakt dan nog onvoldoende hormonen aan om een eisprong en menstruatie op gang te brengen. Dat kan enkele weken duren, maar soms ook een paar maanden. Vooral vrouwen die vóór het pilgebruik al een onregelmatige cyclus hadden, merken dat dit patroon terugkeert.
De pil heeft eerdere klachten namelijk niet opgelost, maar tijdelijk gemaskeerd.
Je natuurlijke cyclus kan anders zijn dan je gewend was
Veel vrouwen ontdekken na het stoppen dat hun ‘echte’ cyclus er heel anders uitziet dan de cyclus die ze dachten te hebben. Misschien blijkt je cyclus van nature langer te zijn dan 28 dagen, of juist korter. Misschien heb je meer last van menstruatiepijn, stemmingswisselingen of een hevigere bloeding dan tijdens pilgebruik.
Dat kan even wennen zijn. Tijdens het slikken van de pil worden deze schommelingen vaak afgevlakt. Zonder die hormonale demping komen de natuurlijke variaties weer terug.
Dat is geen achteruitgang, maar juist een teken dat je lichaam weer zelfstandig functioneert.
Ontpillen kan gepaard gaan met lichamelijke veranderingen
Naast veranderingen in de cyclus merken sommige vrouwen ook andere lichamelijke effecten wanneer ze stoppen. Denk aan een vettere huid, wat meer puistjes, gevoelige borsten rond de eisprong of meer afscheiding. Dit zijn allemaal signalen van een cyclus die weer actief wordt.
Ook je energie, libido en stemming kunnen anders aanvoelen. Veel vrouwen ervaren juist een toename van hun libido of voelen zich meer in contact met hun lichaam. Anderen moeten even zoeken naar een nieuwe balans.
Hormonen hebben invloed op vrijwel alles, dus het is logisch dat je lichaam tijd nodig heeft om opnieuw af te stemmen.
Hoe lang duurt het voordat je cyclus weer normaal is?
Daar is geen vaste tijd voor te geven. Bij de meeste vrouwen herstelt de cyclus zich binnen drie maanden. Het kan echter tot zes maanden duren voordat er echt regelmaat ontstaat. In sommige gevallen heeft het lichaam nog wat langer nodig, zeker na langdurig pilgebruik.
Belangrijk om te weten is dat je al vruchtbaar kunt zijn voordat je eerste menstruatie terugkomt. De eerste eisprong vindt namelijk plaats vóór de eerste bloeding. Wie niet zwanger wil worden, moet daar dus rekening mee houden.
Wanneer neem je contact op met de huisarts?
Hoewel een ontregelende cyclus vaak normaal is, zijn er momenten waarop het verstandig is om even mee te laten kijken. Als je na zes maanden nog geen menstruatie hebt gehad, kan het zinvol zijn om dit te bespreken. Ook wanneer je extreem hevige bloedingen krijgt, veel pijn ervaart of je cyclus na langere tijd nog steeds volledig onvoorspelbaar blijft, is het goed om advies te vragen.
Soms spelen onderliggende factoren een rol, zoals een traag werkende schildklier, PCOS of een laag lichaamsgewicht. Dat zijn geen directe gevolgen van het stoppen met de pil, maar aandoeningen die eerder door de pil verborgen bleven.
Geef je lichaam de tijd
In een wereld waarin we gewend zijn dat alles snel moet, kan het lastig zijn om een lichaam te hebben dat zijn eigen tempo bepaalt. Toch is juist dat herstelproces een belangrijk onderdeel van gezond functioneren. Je hormoonhuishouding is geen schakelaar die je even omzet, maar een complex systeem dat opnieuw moet leren samenwerken.
Voldoende rust, gezonde voeding, regelmaat en stressvermindering kunnen helpen om dat proces te ondersteunen. Niet omdat je het herstel kunt afdwingen, maar omdat je je lichaam daarmee de beste omstandigheden geeft.
Vertrouwen krijgen in je eigen ritme
Voor veel vrouwen is stoppen met de pil ook een hernieuwde kennismaking met hun eigen cyclus. Je leert signalen herkennen die eerder werden onderdrukt. Je merkt wanneer je eisprong nadert, hoe je energie gedurende de maand verandert en wat je lichaam nodig heeft in verschillende fases.
Dat kan even zoeken zijn, maar het geeft vaak ook meer inzicht en vertrouwen. Je cyclus is geen storing die gerepareerd moet worden, maar een biologisch ritme dat uniek is voor jou.
Lees ook
De menstruatiecyclus en zwanger worden
Download je eigen cyclyskalender
Alle vormen van anticonceptie – welke veilige opties zijn er?
Bronvermelding
Afbeelding: 123rf.com
