“Vroeggeboorte – Geboorte vóór 37 weken zwangerschap” is door Marion Middendorp geschreven voor Peuteren.nl
Een zwangerschap duurt gemiddeld veertig weken. In die periode krijgt een baby de tijd om zich volledig te ontwikkelen in de baarmoeder. Toch verloopt niet iedere zwangerschap volgens dat schema. Soms besluit een baby eerder te komen. Wanneer een kindje geboren wordt vóór de 37e week van de zwangerschap, spreken artsen van een vroeggeboorte.
Voor veel ouders komt dit onverwacht. Misschien voelde je je nog helemaal niet klaar voor de bevalling, stond de babykamer nog niet volledig ingericht, of dacht je dat je nog weken had om rustig naar het moment toe te leven. Een vroeggeboorte kan daardoor behoorlijk overweldigend zijn. Tegelijkertijd is het goed om te weten dat medische zorg voor te vroeg geboren baby’s de afgelopen decennia enorm is verbeterd. Steeds meer prematuur geboren kinderen groeien uiteindelijk gezond op.
Toch brengt een vroeggeboorte risico’s met zich mee, omdat een baby nog niet volledig ontwikkeld is. In deze blog lees je wat een vroeggeboorte precies is, wat mogelijke oorzaken zijn, welke risico’s er kunnen spelen en wat ouders in de praktijk kunnen verwachten.
Wanneer is er sprake van een vroeggeboorte?
Artsen spreken van een vroeggeboorte wanneer een baby vóór de 37e week van de zwangerschap wordt geboren. Wereldwijd wordt ongeveer één op de tien baby’s te vroeg geboren. Ook in Nederland komt het dus regelmatig voor.
Niet iedere vroeggeboorte is hetzelfde. Hoe eerder een baby geboren wordt, hoe kwetsbaarder hij of zij vaak nog is. Daarom maken artsen onderscheid tussen verschillende categorieën:
Een baby die tussen 34 en 37 weken wordt geboren, noemen artsen een laat prematuur kindje. Deze baby’s zijn vaak al vrij sterk, maar hebben soms nog wat ondersteuning nodig bij bijvoorbeeld temperatuurregeling of voeding.
Baby’s die tussen 32 en 34 weken worden geboren, hebben meestal meer medische begeleiding nodig. Zij worden vaak tijdelijk opgenomen op een neonatologieafdeling.
Wanneer een baby vóór 32 weken geboren wordt, spreken artsen van een zeer vroeggeboren kindje. In dat geval is intensieve medische zorg vrijwel altijd noodzakelijk.
En baby’s die vóór 28 weken geboren worden, behoren tot de groep extreem prematuren. Dankzij moderne medische zorg kunnen veel van deze baby’s tegenwoordig overleven, maar het blijft een kwetsbare start.
Waarom is die laatste fase van de zwangerschap zo belangrijk?
De laatste weken van de zwangerschap lijken soms vooral een periode van wachten, maar in werkelijkheid gebeurt er in het lichaam van de baby nog ontzettend veel.
De longen ontwikkelen zich verder zodat de baby straks zelfstandig kan ademen. De hersenen maken belangrijke groeispurten door en leggen nieuwe verbindingen aan. Ook groeit het vetlaagje onder de huid, waardoor de baby na de geboorte beter zijn lichaamstemperatuur kan reguleren.
Wanneer een baby te vroeg geboren wordt, zijn sommige van deze processen nog niet volledig afgerond. Daardoor kan een prematuur kindje bijvoorbeeld moeite hebben met zelfstandig ademhalen, drinken of op temperatuur blijven.
Dat betekent niet automatisch dat er blijvende problemen ontstaan, maar het vraagt vaak wel extra zorg en aandacht in de eerste periode.
Mogelijke oorzaken van een vroeggeboorte
In veel gevallen is er geen duidelijke oorzaak aan te wijzen voor een vroeggeboorte. Dat kan voor ouders frustrerend zijn, omdat je graag wilt begrijpen waarom het gebeurde. Toch is het belangrijk om te weten dat het meestal niets is wat je als ouder had kunnen voorkomen.
Er zijn wel verschillende factoren die de kans op een vroeggeboorte kunnen vergroten. Zo kan een infectie tijdens de zwangerschap een rol spelen. Sommige bacteriële infecties kunnen bijvoorbeeld vroegtijdige weeën opwekken of de vliezen verzwakken.
Ook problemen met de placenta kunnen een reden zijn dat een baby eerder geboren wordt. Wanneer de placenta minder goed functioneert, kan het zijn dat artsen besluiten om de baby eerder te laten komen omdat dat veiliger is voor moeder en kind.
Daarnaast kan een zwangerschap met een tweeling of meerling het risico op vroeggeboorte vergroten. Het lichaam van de moeder moet in dat geval immers meerdere baby’s dragen, waardoor de baarmoeder eerder overbelast kan raken.
Andere factoren die soms een rol spelen zijn bijvoorbeeld hoge bloeddruk bij de moeder, zwangerschapsvergiftiging, roken tijdens de zwangerschap, of eerdere vroeggeboortes. Toch blijft het in veel situaties een combinatie van factoren waar geen duidelijke schuldige aan te wijzen is.
Wat zijn de risico’s voor een te vroeg geboren baby?
De risico’s bij een vroeggeboorte hangen sterk af van hoeveel weken de baby te vroeg geboren wordt. Hoe dichter de geboorte bij de uitgerekende datum ligt, hoe groter de kans dat alles relatief soepel verloopt.
Bij baby’s die flink te vroeg geboren worden, kunnen verschillende uitdagingen ontstaan. De longen zijn bijvoorbeeld nog niet altijd volledig ontwikkeld, waardoor sommige baby’s ondersteuning nodig hebben bij het ademhalen. Dat kan variëren van extra zuurstof tot tijdelijke beademing.
Ook de temperatuurregeling kan lastig zijn. In de baarmoeder heeft een baby een constante temperatuur, maar buiten de baarmoeder moet het lichaam dat zelf leren regelen. Prematuur geboren baby’s worden daarom vaak in een couveuse gelegd, waar de temperatuur nauwkeurig wordt gecontroleerd.
Daarnaast kunnen er problemen zijn met drinken. Zuigen, slikken en ademen tegelijk vraagt namelijk coördinatie die pas later in de zwangerschap volledig ontwikkeld raakt. Sommige baby’s krijgen daarom tijdelijk voeding via een sonde.
In sommige gevallen kunnen er ook langere termijn risico’s zijn, bijvoorbeeld op het gebied van ontwikkeling, zicht of gehoor. Gelukkig worden prematuur geboren kinderen tegenwoordig nauwkeurig gevolgd door kinderartsen, zodat eventuele problemen vroeg worden ontdekt.
Wat kun je als ouders verwachten na een vroeggeboorte?
Wanneer een baby te vroeg geboren wordt, verandert de kraamperiode vaak anders dan ouders vooraf hadden voorgesteld. In plaats van direct naar huis met je baby, kan het zijn dat jullie kindje eerst op een neonatologieafdeling moet blijven.
Dat kan emotioneel best zwaar zijn. Je baby ligt misschien in een couveuse, aangesloten op monitoren en slangetjes. Voor veel ouders voelt dat in het begin onwennig of zelfs beangstigend. Tegelijkertijd is het goed om te beseffen dat al die apparatuur juist bedoeld is om je baby zo goed mogelijk te ondersteunen.
Veel ziekenhuizen moedigen ouders aan om zoveel mogelijk betrokken te zijn bij de zorg voor hun baby. Huid-op-huidcontact, ook wel kangoeroeën genoemd, wordt vaak gestimuleerd omdat dit de band tussen ouder en kind versterkt en tegelijkertijd helpt bij de stabiliteit van de baby.
Naarmate een prematuur kindje sterker wordt, neemt de medische ondersteuning meestal stap voor stap af. Het moment waarop ouders hun baby uiteindelijk mee naar huis mogen nemen, is vaak een bijzonder en emotioneel moment.
Hoe verloopt de ontwikkeling van een prematuur kindje?
Veel ouders maken zich zorgen over de ontwikkeling van hun te vroeg geboren baby. Dat is heel begrijpelijk. Toch groeien veel prematuur geboren kinderen uiteindelijk prima op.
Artsen kijken bij de ontwikkeling vaak naar de zogenaamde gecorrigeerde leeftijd. Dat betekent dat ze rekening houden met het aantal weken dat een baby te vroeg geboren is. Een baby die bijvoorbeeld acht weken te vroeg geboren is, kan qua ontwikkeling nog wat achterlopen op een leeftijdsgenootje dat op tijd geboren werd.
Dat verschil wordt in de loop van de tijd vaak kleiner. Veel kinderen halen hun leeftijdsgenoten uiteindelijk in, al kan dat soms een paar jaar duren.
Regelmatige controles bij de kinderarts of het consultatiebureau helpen om de ontwikkeling goed in de gaten te houden. Wanneer er extra ondersteuning nodig is, kan die op tijd worden ingezet.
Veel ervaring met begeleiding
Een vroeggeboorte kan voor ouders een emotionele en spannende periode zijn. De zwangerschap eindigt eerder dan verwacht en de eerste weken van het leven van je baby verlopen misschien anders dan je had gehoopt.
Tegelijkertijd is het belangrijk om te weten dat medische kennis en zorg rondom prematuur geboren baby’s tegenwoordig zeer uitgebreid zijn. Artsen en verpleegkundigen hebben veel ervaring met het begeleiden van deze kwetsbare start.
Met liefde, geduld en goede begeleiding groeien veel prematuur geboren kinderen uiteindelijk op tot sterke, gezonde kinderen. Iedere baby ontwikkelt zich op zijn eigen tempo, en ook een vroeg begin kan uitgroeien tot een prachtige toekomst.
Lees ook
Wie mogen er bij de bevalling aanwezig zijn?
Asfyxie: Zuurstoftekort bij je baby
Vroeggeboorte: wanneer je baby te vroeg komt en je wereld even stilstaat
Bronvermelding
Afbeelding: 123rf.com
