Mijn kind lust niks

“Mijn kind lust niks” is door Marion Middendorp geschreven voor Peuteren.nl

Als je jonge kinderen hebt, is de kans groot dat deze zin je bekend voorkomt. Misschien zeg je hem hardop tegen andere ouders. Misschien alleen in je hoofd, terwijl je voor de zoveelste keer een onaangeroerd bord broccoli of worteltjes van tafel haalt. Het kan je machteloos maken. Je doet zo je best, kookt vers, denkt na over voedingsstoffen en toch lijkt je peuter of kleuter te leven op boterhammen, pasta zonder saus en yoghurt. Adem in. Je bent niet alleen. En nee, je kind is niet “lastig” of “verkeerd bezig”. Dit hoort er vaak gewoon bij.

Waarom lust mijn kind geen groente?

Veel jonge kinderen zitten in een fase waarin ze kritisch worden op smaak, structuur en zelfs kleur. Bittere smaken zoals spruitjes, witlof of broccoli zijn biologisch gezien minder aantrekkelijk voor jonge kinderen. Dat is geen onwil, maar een oerinstinct. Daarnaast willen peuters en kleuters zélf bepalen. Eten is een van de weinige dingen waar ze echt controle over kunnen uitoefenen. “Nee” zeggen tegen eten is vaak ook “ik ben er zelf”.

Daar komt bij dat de ene dag alles naar binnen gaat en de volgende dag niets. Groei verloopt in sprongen. Op dagen dat ze minder groeien, hebben ze simpelweg minder trek. Dat voelt voor ons als ouders spannend, maar is meestal volkomen normaal.

De druk mag eraf

Een van de belangrijkste tips is meteen ook de lastigste: haal de druk weg. Hoe meer nadruk je legt op “je moet dit opeten”, hoe groter de kans dat een kind zich afsluit. Eten wordt dan een strijd in plaats van iets gezelligs. Probeer het bord eten neutraal aan te bieden. Jij bepaalt wat er op tafel komt, je kind bepaalt of en hoeveel hij of zij eet. Dat klinkt simpel, maar vraagt soms flink wat loslaten.

Blijf ook oppassen met belonen of straffen rondom eten. “Als je je groente eet, krijg je een toetje” maakt groente onbedoeld iets vervelends dat je moet doorstaan om iets leuks te verdienen.

Groente verstoppen: ja of nee?

Veel ouders vragen zich af of het wel “mag”: groente verstoppen. Het eerlijke antwoord is: ja, dat mag. Zeker in fases waarin een kind nauwelijks groente wil eten, kan het een fijne tussenoplossing zijn. Denk aan een pastasaus met gepureerde wortel, courgette en paprika. Of een soep waarin bloemkool, broccoli en prei zijn meegekookt en glad zijn gemixt.

Het doel is niet om je kind voor altijd in het ongewisse te laten, maar om toch voedingsstoffen binnen te krijgen zonder strijd. Je kunt dit combineren met zichtbare groente op het bord, zonder druk om die ook echt te eten. Zo blijft je kind wennen aan het idee dat groente erbij hoort.

Praktische ideeën voor verborgen groente

Een paar voorbeelden die bij veel jonge kinderen goed werken:
– Pastasaus op basis van tomaat met extra wortel, courgette en aubergine
– Soep waarin verschillende groenten zijn gepureerd tot een glad geheel
– Pannenkoeken of muffins met geraspte wortel of courgette
– Aardappelpuree met bloemkool of pastinaak erdoor
– Smoothies met spinazie, mango en banaan (de spinazie proef je nauwelijks)

Belangrijk is dat je zelf ontspannen blijft. Zie het niet als “smokkelen”, maar als tijdelijk ondersteunen.

Samen eten en samen kiezen

Kinderen leren enorm veel door te kijken. Als jij zelf met smaak groente eet, vergroot dat de kans dat je kind het op termijn ook wil proberen. Eet zoveel mogelijk samen aan tafel. Zet geen aparte kindermaaltijd neer, maar laat je kind zien dat iedereen hetzelfde eet, eventueel aangepast in structuur of kruiding.

Betrek je kind ook bij het koken. Laat hem of haar in de supermarkt een groente uitkiezen, ook al weet je dat die waarschijnlijk niet gegeten wordt. Was samen de paprika, roer in de pan, proef een hapje. Kinderen die betrokken zijn, zijn vaak nieuwsgieriger.

Het oog wil ook wat

Voor jonge kinderen is eten heel visueel. Een grote hoop groente kan overweldigend zijn. Kleine porties werken vaak beter. Serveer groente in leuke vormen, maak gezichtjes op het bord of gebruik verschillende kleuren. Een paar komkommerplakjes en tomaatjes naast elkaar voelt minder “zwaar” dan een grote lepel groentemix.

Ook structuur speelt een rol. Sommige kinderen houden niet van zacht, anderen niet van knapperig. Door te variëren ontdek je wat bij jouw kind past.

Hoe vaak moet ik blijven aanbieden?

Soms wel tien tot vijftien keer, en dat is geen grap. Een kind kan een groente vaak afwijzen voordat het veilig genoeg voelt om te proeven. Dat betekent niet dat je elke dag moet pushen, maar wel dat je het regelmatig opnieuw aanbiedt, zonder commentaar. Gewoon neerzetten, eventueel benoemen wat het is, en weer loslaten.

Wanneer moet je je zorgen maken?

In de meeste gevallen hoeft dat niet. Zolang je kind groeit, voldoende energie heeft en gevarieerd eet over de hele week gezien, komt het meestal goed. Overleg met het consultatiebureau of de huisarts als je je echt zorgen maakt, bijvoorbeeld bij gewichtsverlies, extreem selectief eten of spanningen rondom elke maaltijd.