Buiten baarmoederlijke zwangerschap

“Buiten baarmoederlijke zwangerschap” is door Marion Middendorp geschreven voor Peuteren.nl

Een positieve zwangerschapstest is meestal het begin van een bijzondere periode. Helaas verloopt niet iedere zwangerschap zoals gehoopt. Soms nestelt een bevruchte eicel zich niet in de baarmoeder, maar daarbuiten. Dit wordt een buitenbaarmoederlijke zwangerschap genoemd. Hoewel deze aandoening relatief zeldzaam is, is het belangrijk dat deze snel wordt herkend. Een buitenbaarmoederlijke zwangerschap kan namelijk ernstige complicaties veroorzaken wanneer deze niet op tijd wordt behandeld.

Wat is een buitenbaarmoederlijke zwangerschap?

Bij een normale zwangerschap reist de bevruchte eicel via de eileider naar de baarmoeder, waar deze zich innestelt in het baarmoederslijmvlies. Bij een buitenbaarmoederlijke zwangerschap blijft de bevruchte eicel onderweg steken en nestelt deze zich buiten de baarmoeder.

In ongeveer 95 procent van de gevallen gebeurt dit in een eileider. Minder vaak bevindt de zwangerschap zich in een eierstok, de baarmoederhals of ergens in de buikholte.

Omdat deze plekken niet geschikt zijn voor de groei van een embryo, kan een buitenbaarmoederlijke zwangerschap nooit uitgroeien tot een levensvatbare zwangerschap.

Hoe vaak komt het voor?

Een buitenbaarmoederlijke zwangerschap komt voor bij ongeveer 1 tot 2 procent van alle zwangerschappen. Hoewel de kans klein is, is het een aandoening die artsen altijd serieus nemen, omdat een groeiende zwangerschap de eileider kan beschadigen of zelfs laten scheuren. Dat kan leiden tot een levensbedreigende inwendige bloeding.

Wat zijn de symptomen?

De eerste klachten lijken vaak sterk op die van een normale zwangerschap. Je kunt bijvoorbeeld last hebben van:

een positieve zwangerschapstest;
uitblijvende menstruatie;
gevoelige borsten;
misselijkheid;
vermoeidheid.

Pas later ontstaan vaak klachten die kunnen wijzen op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap.

Veelvoorkomende symptomen zijn:

pijn onder in de buik, vaak aan één kant;
licht of donker vaginaal bloedverlies;
krampende buikpijn;
pijn tijdens het bewegen.

Wanneer de eileider dreigt te scheuren, kunnen ernstigere klachten ontstaan, zoals:

plotselinge, hevige buikpijn;
pijn in de schouder (door inwendige bloeding die het middenrif prikkelt);
duizeligheid;
flauwvallen;
een bleke, klamme huid.

Deze klachten vormen een medisch spoedgeval. Bel direct de huisarts, huisartsenpost of 112 wanneer iemand tekenen van een shock vertoont.

Waardoor ontstaat een buitenbaarmoederlijke zwangerschap?

Vaak is niet precies duidelijk waarom een bevruchte eicel onderweg blijft steken. Wel zijn er verschillende factoren die de kans vergroten.

Onder andere:

een eerdere buitenbaarmoederlijke zwangerschap;
beschadiging van de eileiders door een ontsteking;
een eerdere operatie aan de eileiders;
endometriose;
zwanger worden via een vruchtbaarheidsbehandeling;
roken.

Toch ontstaat een buitenbaarmoederlijke zwangerschap ook regelmatig bij vrouwen zonder bekende risicofactoren.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Wanneer een arts vermoedt dat sprake is van een buitenbaarmoederlijke zwangerschap, worden meestal verschillende onderzoeken uitgevoerd.

Echo

Met een inwendige echo wordt gekeken of er een zwangerschap in de baarmoeder zichtbaar is. Wanneer dit niet het geval is, wordt onderzocht of er aanwijzingen zijn voor een zwangerschap buiten de baarmoeder.

Bloedonderzoek

Daarnaast wordt vaak het zwangerschapshormoon hCG gemeten. Door dit hormoon na enkele dagen opnieuw te bepalen, kan worden beoordeeld of de zwangerschap zich ontwikkelt zoals verwacht.

Soms is de zwangerschap in een heel vroeg stadium nog niet goed zichtbaar. In dat geval zijn meerdere echo’s en bloedonderzoeken nodig.

Hoe wordt een buitenbaarmoederlijke zwangerschap behandeld?

De behandeling hangt af van de grootte van de zwangerschap, de hoogte van het hCG-gehalte en de klachten die iemand heeft.

Afwachten

Wanneer het lichaam de zwangerschap al zelf aan het afbreken is en de hCG-waarden dalen, kan soms worden gekozen voor een afwachtend beleid. Je wordt dan wel nauwkeurig gecontroleerd.

Medicatie

In sommige gevallen kan een medicijn worden gegeven dat ervoor zorgt dat het zwangerschapsweefsel stopt met groeien en door het lichaam wordt afgebroken. Hierdoor is een operatie niet altijd nodig.

Operatie

Wanneer er sprake is van hevige klachten, een grote buitenbaarmoederlijke zwangerschap of een dreigende scheur van de eileider, is een operatie noodzakelijk.

Meestal gebeurt dit via een kijkoperatie. Afhankelijk van de situatie wordt alleen het zwangerschapsweefsel verwijderd of moet (een deel van) de eileider worden weggehaald.

Kun je daarna opnieuw zwanger worden?

Ja. De meeste vrouwen kunnen na een buitenbaarmoederlijke zwangerschap opnieuw zwanger worden. Wanneer één eileider gezond is, kan een eicel nog steeds worden bevrucht.

Wel is de kans op een nieuwe buitenbaarmoederlijke zwangerschap iets verhoogd. Daarom wordt bij een volgende zwangerschap vaak al vroeg een echo gemaakt om te controleren of de zwangerschap zich in de baarmoeder bevindt.

De emotionele impact

Een buitenbaarmoederlijke zwangerschap is niet alleen lichamelijk ingrijpend, maar kan ook emotioneel veel verdriet veroorzaken. Veel vrouwen en hun partners ervaren een gevoel van verlies, terwijl zij tegelijkertijd te maken krijgen met medische onderzoeken of zelfs een spoedoperatie.

Gun jezelf daarom de tijd om dit te verwerken. Praat met je partner, familie of vrienden en schroom niet om professionele hulp te zoeken als je merkt dat het verlies je blijft bezighouden.

Wanneer moet je direct medische hulp zoeken?

Neem direct contact op met een arts wanneer je zwanger bent en:

hevige buikpijn krijgt;
pijn aan één kant van de buik hebt die steeds erger wordt;
vaginaal bloedverlies hebt in combinatie met buikpijn;
duizelig wordt of flauwvalt;
schouderpijn krijgt zonder duidelijke oorzaak.

Een buitenbaarmoederlijke zwangerschap is gelukkig zeldzaam, maar snelle behandeling kan ernstige complicaties voorkomen.

Tot slot

Een buitenbaarmoederlijke zwangerschap is een ingrijpende gebeurtenis waarbij de bevruchte eicel zich buiten de baarmoeder nestelt. De zwangerschap kan zich daardoor niet normaal ontwikkelen en moet altijd medisch worden begeleid. Door klachten tijdig te herkennen en snel medische hulp in te schakelen, kunnen ernstige complicaties vaak worden voorkomen. Gelukkig kunnen de meeste vrouwen na herstel opnieuw zwanger worden en alsnog een gezonde zwangerschap doormaken.