Op plaatsen waar veel mensen dicht bijeen komen - werk, school, kinderdagverblijf, bus of trein - kun je gemakkelijk een virus oplopen. Dat geldt sterker voor de wintermaanden wanneer je weerstand iets afneemt en iedereen overwegend binnen verblijft.

Wat is verkoudheid?

Verkoudheid is een ontsteking van het neusslijmvlies, de neusbijholten en de keel. Hij wordt veroorzaakt door besmetting met een virus (virale rhinitis) of door een allergie (allergische rhinitis). Het meest bekend is de ordinaire neusverkoudheid, veroorzaakt door een van de honderden typen verkoudheidvirussen.

De neus is van binnen bekleed met slijmvlies. Dit slijmvlies bevochtigt en verwarmt de ingeademde lucht, vormt een barrière tegen micro-organismen van buitenaf en voert vrijgekomen afvalstoffen af - snot dus. Wanneer je besmet wordt met een verkoudheidvirus dan zwellen de slijmvliezen in de neusholte op en neemt de slijmsecretie (afscheiding) sterk toe.

Besmetting

Kinderen kunnen wel 6 - 10 maal per jaar verkouden worden, volwassen gemiddeld 2 - 5 keer. Dit verschil heeft te maken met het rijpen'van het afweersysteem. Besmetting vindt plaats door direct contact: handen schudden, aanhoesten of niezen, kussen en knuffelen.

Een verkoudheid kun je helaas overal en altijd oplopen, maar hij gaat gelukkig ook weer vanzelf over. Na de besmetting lost je afweersysteem het probleem automatisch op. Wanneer je weerstand verlaagd is - zoals in de winter, maar ook bij vermoeidheid en stress - ben je sneller vatbaar voor (verkoudheid)virussen.

Verschijnselen

De symptomen van een verkoudheid treden zo'n 2 tot 3 dagen na de besmetting op. Bij kinderen zijn de eerste symptomen een verminderde eetlust, hangerig en 'niet lekker'zijn, en koorts. Wees bij hoge koorts alert dat je kind voldoende vocht krijgt. Volwassenen hebben meestal geen last van koorts, maar ervaren slechts een matige temperatuurstijging.

Je kunt verder last hebben van:

• zwelling van de slijmvliezen
• een verstopte neus
• overmatige productie van waterig slijm (snot)
• niezen, hoesten en keelpijn
• hoofdpijn en mogelijk druk in de kaken
• groenig snuiten (als teken van secundaire, pusvormende micro-organismen)
• verminderde reuk en minder eetlust

Behandelen

Je afweersysteem gaat automatisch tegen het virus in de aanval en na een dag of tien is je verkoudheid voorbij. Treedt er geen verbetering op, of ontwikkelen er zich complicaties, raadpleeg dan je huisarts.
Je kunt een verkoudheid niet doeltreffend bestrijden: het virus huist i­n je cellen en antibiotica heeft daar geen bereik. Het enige wat je kunt doen is je algemene lichaamsfuncties ondersteunen, je afweersysteem op peil houden en verlichting zoeken van je klachten.

Kinderen en verkoudheid

Niets is zo zielig als je kleine kruimel die 's nachts huilend en benauwd wakker wordt van een verstopte neus, met een dikke laag snot aangekoekt onder zijn neus! Wat je kunt doen is slechts de klachten voor korte duur verlichten. Begrip, aandacht en liefde zijn de beste medicijn!

Wist je dat...

• Gebruik neusdruppels niet langer dan een week, ze zijn erg effectief maar tasten bij langdurig gebruik het neusslijmvlies aan.
• Er zijn speciale kinderneusdruppels verkrijgbaar, die minder 'agressief'zijn voor het slijmvlies.
• Dure keelpastilles hebben als enig effect het smeren van je keel. Hetzelfde effect wordt verkregen met kleine slokjes vocht, sabbelen op een zuurtje, lolly of dropje!
• Je kunt besmetting met een verkoudheidvirus niet voorkomen... tenzij je als een kluizenaar leeft.
• Wie voldoende groente en fruit eet heeft geen extra vitaminesupplementen nodig.
• Bij een allergische rhinitis, bijvoorbeeld veroorzaakt door pollen of stof, kan de oorzaak soms wél met medicijnen verholpen worden.
• Hoestdrankjes zijn vaak extreem gezoet om de medicinale smaak weg te werken... Ook het gesabbel op dropjes en keeltabletten vereist extra tand- en/of mondverzorging.

Extra informatie

Fit in het nieuwe jaar: Houd de griep buiten de deur!
Mexicaanse griep
Eventuele complicaties bij een verkoudheid
Manieren van verlichting van verkoudheid bij kinderen
Manieren van verlichting van verkoudheid bij volwassenen

Artikelen

Kou en regen: Doe de weerstandscheck!
Kwart moeders laat kinderverkoudheid de vrije loop

Ervaringen

Praat mee met andere ouders op het prikbord.

Bronvermelding

Medische encyclopedie Winkler Prins, Uitgeverij Het Spectrum Utrecht, 2001
Medische gezinsencyclopedie, Zuid Boekprodukties Lisse, 1997
www.kno.nl
www.kring-apotheek.nl