Een paddenstoel is niets anders dan het vruchtlichaam van een - doorgaans onder de oppervlakte levende - zwam of schimmel. De vaak grote en bont gekleurde vruchtlichamen dienen voor het herbergen van sporen, maar ze dienen ook als voedselbron voor bijvoorbeeld reeën, eekhoorntje en mensen. Schimmels lijken vaak op planten maar ze behoren tot een totaal ander deel van de natuur. In tegenstelling tot planten kunnen schimmels geen eigen voedsel aanmaken. In plaats daarvan nemen ze voedsel op uit levende of dode organismen via een netwerk van draden. Schimmels zijn, samen met bacteriën, de belangrijkste recyclers in de natuur. Ze breken organisch materiaal af, waardoor voedingsstoffen vrijkomen, die weer door planten kunnen worden gebruikt.

Een paddenstoel kent de volgende onderdelen (sommige paddenstoelen hebben al deze onderdelen, bij sommige ontbreekt een onderdeel):

• hoed met een vruchtbare laag die sporen maakt
• steel
• ring (manchet)
• beurs

Eetbare paddenstoelen

Van de ongeveer 10.000 soorten paddenstoelen in ons land, zijn de meeste ongeschikt voor consumptie. Ze hebben een onaangename smaak, zijn te klein, te taai of ze zijn ronduit giftig. Toch blijven er nog heel veel soorten over (iets minder dan 15%), die goed geschikt zijn voor consumptie. Ondanks de fabels' zijn er geen trucjes (zilveren munt of lepel) die kunnen aantonen of een paddenstoel giftig is, het is dus heel belangrijk dat je de giftige van de eetbare kunt onderscheiden.

De meest voorkomende, of meest geconsumeerde paddenstoelen zijn:

• Champignon
• Oesterzwam
• Tropische beurszwam
• Shiitake
• Morielje
• Cantharel of hanenkam
• Eekhoorntjesbrood
• Truffel
• Zwavelzwam
• Geschubde inktzwam
• Fluweelpootje

Eetbare soorten moeten van te voren eerst gekookt worden. Eet altijd jonge varianten; oude varianten kunnen gifstoffen bezitten.

Giftige paddenstoelen

De meeste paddenstoelen zijn niet te eten, maar sommige zijn wel heel erg giftig. De Groene knolzwam is de giftigste van allemaal. Als je hiervan eet, kun je in twaalf uur later dood zijn. Van andere giftige soorten kun je wel (ernstig) ziek worden, maar een gezond volwassen mens zal er zelden aan dood gaan.

Wist je dat...

• In wijn en brood ook schimmels (gist) worden gebruikt?
• De Romeinen paddenstoelen vereerden?
• Er paddenstoelen bestaan die op andere paddenstoelen kunnen groeien (de Kostgangersboleet parasiteert op de Gele aardappelbovist).
• Sommige paddenstoelen alleen willen groeien op koeienvlaaien (Anellaria semiovata)?
• De mysterieuze cirkels waarin de paddenstoelen soms groeiden werden gezien als plaatsen waar heksen hun rituelen uitvoeren (de heksenkring, op elke paddenstoel zat naar zeggen een giftige pad!).
• De champignon in 1651 in de omgeving van Parijs voor het eerst op grote schaal werd geteeld door het begieten van afval van de meloenenteelt met waswater van rijpe champignons.
• Pas de laatste 15 jaar ook andere soorten paddenstoelen op grote schaal gekweekt worden in Nederland (vooral de Oesterzwam).
• In Nederland de meest agressieve paddenstoel de Echte Honingzwam is. Deze is in staat om via de wortels bij bomen naar binnen te dringen en 'ziek' te maken.
• Het nuttigen van paddo's als 'tripmiddel' een eeuwenoud gebruik is, en een centrale rol speelt in de cultuur van veel landen in midden en Zuid-Amerika.
• Het meest geneeskrachtige schimmelproduct Penicilline is (gemaakt van de schimmel Penicillium notatum en wordt gebruikt om bacteriële infecties te bestrijden).
• Het myceliumnetwerk (de draden van de échte paddenstoel) erg groot is en dat de myceliumstrengen wel 5 meter lang kunnen worden.

Kinderliedjes over paddenstoelen

Op een grote paddenstoel

In de media

Herfst is topseizoen, maar paddestoelen zijn 'raar'

Boekentip

Paddenstoelen

Interessante links

Paddenstoelen.startpagina.nl
Paddenstoelen.net
Neerlandstuin.nl

Extra informatie

Artikelen

Er zijn nog geen artikelen geplaatst.

Ervaringen

Praat mee met andere ouders op het prikbord.

Bronvermelding

Wikipedia (Schimmels)
Wikipedia (Eetbare paddenstoelen)
Paddenstoel.nl
Thinkquest.nl
Paddenstoelen.net