Autisme & echtscheiding
Het zijn nooit de leukste onderwerpen om over te schrijven, maar helaas wel de dagelijkse realiteit: “de echtscheiding”. Het echtscheidingspercentage is sinds de jaren ’70 stijgende. Volgens de cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) stond het echtscheidingspercentage in 2009 op 34,3%. Gemiddeld loopt 1 op de 3 huwelijken dus uit op een echtscheiding. Het scheidingspercentage in huwelijken met Autisme of aanverwante stoornissen is 92%. Het betreft hier veelal een huwelijk, waarvan één van de partners de diagnose Autistische Spectrum Stoornis heeft. In een zogeheten “Auti-huwelijk” is vaak de communicatie een groot mankement, waardoor vele huwelijken kunnen stranden. Vanzelfsprekend zijn voor deze “huwelijkse strubbelingen” wel hulpverlenende instanties inzetbaar, maar wat nu… als binnen het huwelijk één of meerdere kinderen betrokken zijn met dezelfde diagnose Autisme Spectrum Stoornis.
Kinderen ervaren een echtscheiding tussen beide ouders als een enorme ingrijpende en emotionele gebeurtenis. Voor kinderen met Autisme heeft zo’n echtscheiding eveneens een behoorlijke impact. Kinderen met een Autisme Spectrum Stoornis (ASS) hebben grote moeite om gedachten, gevoelens en emoties van anderen te begrijpen of te signaleren. Bij een echtscheiding zal dit nog ingrijpender zijn, omdat het hier gaat om beide ouders; ouders die hen vanaf hun geboorte begrip, geborgenheid, structuur, regelmaat, regels, veiligheid en vertrouwen hebben gegeven. De basis die elk kind – maar zeer zeker een kind met ASS - nodig heeft, maar dan ineens wegvalt.
Om wat voor reden ouders dan ook beslissen om uit elkaar te gaan, men komt veelal in de echtscheidingsprocedure terecht, waarbij de omgangsregeling vaak een onderwerp van discussie is. Gaat het binnen zo’n echtscheidingsprocedure goedschiks of kwaadschiks? Zet uw kind(eren) nooit in als onderdeel in de strijd met elkaar en verlies het belang van kind(eren) niet uit het oog. Projecteer de bijkomende emoties nooit op kind(eren), want een kind met ASS kan en heeft niets met de emoties van een volwassen ouder! Natuurlijk is een echtscheiding een emotionele en ingrijpende gebeurtenis, maar er zullen genoeg momenten en/of gelegenheden zijn om (volwassen) emoties te bespreken met anderen, maar laat een kind op dat niveau geen deelgenoot zijn. Een kind heeft zijn/haar eigen emoties/gevoelens en die zijn in dit geval een stuk belangrijker, dan de emoties van de scheidende ouder.
Wat betreft de omgangsregeling is het van belang om goede en duidelijke afspraken te maken. Een kind met ASS hecht aan duidelijkheid, regels en structuur. En tijdens een echtscheiding tussen beide ouders des te meer, want een kind ziet dat stukje “basis” en structuur wegvallen, omdat één van de ouders de “basis” (lees: ouderlijk huis) zal verlaten, om elders een nieuw onderkomen te betrekken.
Maar… ook na de scheiding is het belangrijk om goede begeleiding, ondersteuning en aansturing voor het kind met ASS in stand te houden. Ervaring leert dat een alleenstaande vader en/of moeder na de echtscheiding, de opvoeding, zorg en aandacht van een kind met Autisme als nog zwaarder ervaart, dan toen men nog samen was. En ongeacht of er bij vader en/of moeder wel/geen nieuwe partner in het leven komt; opvoedkundig blijft een kind met ASS een punt van constante zorg en aandacht. Elke verandering in het leven van een kind met ASS vraagt om de juiste aanpak en acceptatie.
Een echtscheiding brengt vaak het nodige teweeg, zo ook op financieel gebied. Waar heeft u als alleenstaande ouder recht op als u alleen achterblijft met een kind met indicatie. Zorg vraagt dan niet alleen om aandacht, maar ook om financiële bijstand en ondersteuning.
Als ervaringsdeskundige en tevens alleenstaande moeder, heb ik aan den lijve ondervonden hoe zwaar en belastend het is (…en kan zijn) om de juiste zorg en aandacht te geven, waarbij je emoties de baas moet blijven. Als Autisme Consulent kan ik (gescheiden) ouders adviseren, begeleiden, coachen en ondersteunen, van het moment waarop u het uw kind(eren) wilt gaan vertellen tot het moment waarop de echtscheiding is voltrokken en beide ouders hun eigen weg willen gaan zoeken.
