retinol (axeroftol) 1915
3,4-dehydroretinal

bevordert verhoorning van epitheel

margarine, melkvet, lever, eieren, vis, fruit, peen (wortel)

derivaat van caroteen; deficiëntie: nachtblindheid

B₁

thiamine (aneurine) 1901

als co-enzym betrokken bij celstofwisseling

brood, granen(zaadhuid), melk, vlees, aardappelen, groenten, gist

deficiëntie: beriberi, tachycardie, verminderde reflexen

B₂

riboflavine(lactoflavine) 1933

als onderdeel van diverse enzymen betrokken bij celstofwisseling

melk, vlees, brood, graanproducten, groenten, gist

deficiëntie: huidaandoeningen en haaruitval; vaak als gevolg van zwaar alcoholmisbruik

B₃

nicotinezuur (niacine) en nicotinamide (niacinamide)

als onderdeel van co-enzym A betrokken bij de citroenzuurcyclus

melk, aardappelen, brood, vlees, groenten, eidooier

deficiëntie: dermatitis, diarree, dementie, pellagra

B₅

panthotheenzuur

onderdeel co-enzym-A (CoA); metabolisme van vetten en suikers

vlees, eieren, volkorenproducten, peulvruchten, melk en melkproducten en groente en fruit

deficiëntie: cardio-vasculaire afwijkingen, zenuwafwijkingen

B₆

pyridoxine (adermine) 1934

als pyridoxaalfosfaat betrokken bij celstofwisseling

vlees, vorming van bloedcellen, als co-enzym betrokken bij de vorming van RNA en DNA

lever, vlees, vis, melk, kaas, eieren, soja

deficiëntie: convulsies, huidaandoeningen en een defecte antistofproductie; vaak gevolg van zwaar alcoholmisbruik

B₈

biotine 1941

als co-enzym betrokken bij stofwisseling

gekoppeld aan een proteïne in lever, nier, eidooier, gist, noten, granen

deficiëntie: huidaandoeningen

B₉

foliumzuur

benaming van vitamine B₁₁ in de Verenigde Staten en Duitsland

B₁₁

foliumzuur

als co-enzym betrokken bij celstofwisseling

brood, groenten, vlees, melk, eieren, gist

deficiëntie: anemie

B₁₂

cobalamine

co-enzym bij omzetting van homocysteïne in methionine (foliumzuur nodig)

vlees, lever, eieren, melk, kaas, marmite

deficiëntie kan tot pernicieuze anemie (een ernstige vorm van bloedarmoede) leiden

B₁₅

dimethylglycine en trimethylglycine, (pangaamzuur)

helpt zuurstofabsorptie, methyldonor in methyleringsreacties, wordt ingezet bij autisme

komt in alle cellen voor. wordt daar geproduceerd als een tussenproduct van de omzetting van choline naar glycine.

Kan door het lichaam zelf worden gemaakt. De naam "vitamine B15" wordt daarom niet meer gebruikt

B₁₇

amygdaline (ook laetril)

bittere stof. Door sommigen wordt er een anti-carcinogene werking aan toegeschreven.

vooral in de pitten van diverse vruchten, zoals abrikozen.

Kan door het lichaam zelf worden gemaakt. De naam "vitamine B17" wordt daarom niet meer gebruikt.

B_h

inositol

belangrijke rol als signaalstof ("second messenger") in de lichaamscel

volkorenproducten

Kan door het lichaam zelf worden gemaakt. De naam "vitamine Bh" wordt daarom niet meer gebruikt, inositol wordt echter nog wel tot het vitamine B-complex gerekend.

B_p

choline

belangrijk voor structuur celmembraan, neurotransmittersynthese (acetylcholine) en methyldonor in methyleringsreacties,

eieren, vis, sojabonen, tarwe, pinda's, orgaanvlees, mager vlees, groenten en borstvoeding

Kan door het lichaam zelf worden gemaakt. De naam "vitamine Bp" wordt daarom niet meer gebruikt.

B_w

biotine

verouderde benaming van vitamine B₈

C

L-ascorbinezuur 1932

betrokken bij vorming van hemoglobine, collagene weefsels en steroïde hormonen

fruit (vooral citrus), aardappelen, groenten

temperatuurgevoelig, eigen synthese bij de meeste zoogdierensoorten mogelijk, behalve chimpansee, de mens en de cavia. Is een anti-oxidant; deficiëntie: scheurbuik.

D₂

ergocalciferol 1918

bevordert resorptie en afzetting van calcium, vooral in beenderen en gebit

vorm van vitamine D die voorkomt in voedingsmiddelen zoals bepaalde paddenstoelen en margarine

Synthese uit plantaardige sterolen; deficiëntie: Engelse ziekte (rachitis)

D₃

cholecalciferol 1918

idem als D2

voedingsmiddelen van dierlijke oorsprong, zoals vette vis

is tevens de vorm die de huid produceert uit previtamine D3 ofwel precholecalciferol, onder invloed van ultraviolet licht; deficiëntie: spierkramp, stuipen

E

alfa-tocoferol (D-alpha-tocoferol) 1922

aspecifiek antioxidans in diverse weefsels

plantaardige oliën, granen, eieren, bladgroenten

-

F

linolzuur 1929

zie bij linolzuur

in de meeste onverzadigde oliën (bijvoorbeeld zonnebloemolie)

verouderde benaming, linolzuur is geen vitamine maar een essentiële bouwstof

H

biotine

verouderde benaming van vitamine B₈

K₁
K₃

fytomenadion (naftochinon) 1935
farnochinon

onmisbaar voor synthese in de lever van trombinogeen en andere bloedstollingscomponenten

K₁:bladgroenten (vooral kool), tomaten, tarwe, eieren, lever, vis
K₂product van de coli-bacteriën in de darm

wordt in de eerste weken aan zuigelingen gegeven

M

foliumzuur

verouderde benaming van vitamine B₉

P

citrine

bevordert de permeabiliteit van capillairen

sinaasappelen, citroenen

verouderde benaming

U

cabagine
(S-Methylmethionine)

beschermend voor de slijmvliezen van maag en darmen

koolsoorten

verouderde benaming