Spraakontwikkeling : Je peuter leert praten
Taal is belangrijk. Je peuter kan hierdoor niet alleen met anderen praten en bepaalde dingen duidelijk maken, hij ontleent hier ook zijn denkvermogen aan. In ongeveer twee jaar tijd verandert je huilende baby in een pratende peuter met een woordenschat van gemiddeld 200 woorden. Bij drie jaar zal dit al zijn uitgebreid naar 1000 woorden. We spreken hier over een gemiddelde. Iedere peuter zal de taal op zijn eigen tempo ontwikkelen.
Lang voordat een peuter gaat praten heeft hij al een voor hemzelf begrijpelijke woordenschat opgebouwd en woorden en begrippen in zijn bolletje opgeslagen. Dit betekent dat peuters veel woorden en begrippen begrijpen voordat hij deze bij het spreken gaat gebruiken.
Taalontwikkeling
Voor een goede taalontwikkeling is het belangrijk veel met je peuter te praten. Lees hem voor, maak geluiden en bespreek ervaringen of leg ze uit. In het begin is het voorlezen uit plaatjesboeken zeer geschikt om je peuter aan de taal bloot te stellen.
Voordat je peuter de taal kan gebruiken, moet hij hem eerst begrijpen. Dit kan alleen door de taal ook veel te horen. Probeer ook veel met je peuter te zingen. Peuters houden van nature erg van muziek en vooral van liedjes waarbij er in de handen wordt geklapt of met de vingers wordt gespeeld.
Geef je peuter antwoord als hij iets zegt, ook al versta je er niets van. Je peuter zal het fantastisch vinden antwoord te krijgen. Geef hem ook voldoende kans om iets te zeggen, ook al begrijp je, voordat hij is uitgesproken, al wat hij bedoelt, laat hem toch zijn zin afmaken.
Zijn eerste woordjes zullen vaak namen zijn van mensen of voorwerpen waarmee hij vaak te maken heeft.
Het belang van voorlezen
Leuke voorleesverhaaltjes
De leukste en nieuwste prentenboeken en andere kinderboeken
Oude en nieuwe kinderliedjes
Bewegingsliedjes
Meisjes
Meisjes reageren sterker op stemmen dan jongens en hebben daardoor eerder een beter verbaal vermogen. Zij beginnen ook eerder met praten en zullen sneller zinnen maken. Ze articuleren beter en ook zijn zij beter in de grammatica. Zij kunnen ook eerder lezen.
Jongens
Jongens ontwikkelen later hun taalvermogen. Zij gaan later praten en doen er langer over zinnen te vormen en te gaan lezen. Stotteren en/of een spraakgebrek komen bij jongetjes ook vaker voor.
12-16 maanden
Je peuter begint deze periode de taalcode te kraken. Er is al een enorm verschil met de babytijd wat betreft het kunnen begrijpen en aanduiden. Hij kan nu een aantal woorden begrijpen en er al een paar zeggen. Hij vindt het leuk om boeken met plaatjes te bekijken van bekende voorwerpen. Kleine opdrachtjes zal hij nu ook snappen en misschien zelfs uitvoeren. Met zo'n 14 maanden oud kan hij gemiddeld vier of vijf woorden redelijk samenhangend achter elkaar zeggen.
De eerste woordjes zullen meestal namen zijn van mensen en/of bekende voorwerpen (eten, lichaamsdelen, speelgoed of kleding).
Bij 14 tot 16 maanden blijft het woordenbegrip snel toenemen. Hij kan nu al veel namen begrijpen van alledaagse voorwerpen en lichaamsdelen. Met 16 maanden zeggen de meeste peuters zes of zeven woorden. Deze woordjes zullen tussen het gebrabbel door steeds beter hoorbaar worden. Hij zal ook steeds meer gebaren gaan maken om iets duidelijk te maken en naar bekende voorwerpen kijken als hij de naam hoort, als teken van herkenning. Eén woord kan nog meerdere betekenissen hebben. Bijvoorbeeld 'mama' kan zijn: 'Mama... pakken', of 'Mama ik wil eten', of 'Mama moet mij dragen', et cetera.
Tips voor het stimuleren van zijn spraakontwikkeling
16-20 maanden
Je peuter is zich nu echt aan het ontwikkelen van baby naar zelfbewuste peuter. Er ontstaat een duidelijke toename in zijn woordenbegrip en kan nu al veel namen van dagelijkse voorwerpen herkennen en kleine zinnetjes volgen. Hij zal nu ook snappen dat een broek een kledingstuk is, net als een trui of jas. Bij eenvoudige vragen kan hij reageren door in de juiste richting te kijken.
Je peuter begrijpt voorzettels lang voordat hij ze kan gebruiken.
Rond 17 maanden is er een snelle toename van het aantal woorden. Het zal lijken of hij dagelijks iets nieuws leert. Gelijkertijd neemt ook de vaardigheid toe om zinnen en uitdrukkingen te bevatten met twee belangrijkere woorden. Bijvoorbeeld: Ga naar de keuken en pak je beker.
Met 19 tot 20 maanden zal hij in staat zijn woorden te begrijpen in een andere situatie dan de omgeving waarin deze gewoonlijk hoort Ook leert hij nu woorden los te zien van voorwerpen en personen. Hij snapt bijvoorbeeld nu het woord papa, ook als papa er niet is. Nu is de tijd aangebroken dat hij de gesproken taal een beetje gaat begrijpen. Hij kan geluiden nadoen van bijvoorbeeld een auto, dieren of sirenes. Korte zinnetjes (twee íƒÂ drie woorden) kan hij nazeggen en dingen op verzoek aanwijzen. Hij kan inmiddels weer wat meer woordjes zeggen (tussen de 10 en 50) en de betekenis van jij en ik begrijpen.
Tips voor het stimuleren van zijn spraakontwikkeling
20-24 maanden
De kennis van woorden en begrippen ontwikkelt zich nu snel. Er blijft nog wel een verschil tussen het aantal woorden dat hij begrijpt en zelf zal gebruiken. Het aantal woorden blijft per dag nu groeien. In het begin van deze periode begrijpt hij er ongeveer 200 maar gebruikt er maar 10 tot 50. Rond de tweede verjaardag zal hij er al zo'n 200 of meer (redelijk) correct zeggen. Sommige peuters zullen ook al woordjes gaan koppelen en verschillende soorten woorden gebruiken zoals bijvoegelijk naamwoorden (dik, lief, hoog), bijwoorden (snel, langzaam) en persoonlijk voornaamwoorden.
Hij zal nu ook steeds langere en gecompliceerdere zinnen begrijpen. Ook zal hij twee of drie woorden aan elkaar gaan koppelen en voornaamwoorden gaan gebruiken, hoewel hij dat niet altijd juist zal doen.
Je peuter zal meer met leeftijdsgenootjes praten. Zorg voor veel contact om te helpen zijn taalvaardigheid te ontwikkelen. Peuterspeelzalen kunnen hierin een belangrijke rol spelen. Ook praat je peuter in het begin veel in zichzelf tijdens het spelen. Wellicht dat hij nu ook meer vragen gaat stellen als: 'Wat is dat?'
Tot tweeí«nhalf jaar gebruikt je peuter de taal op veel verschillende manieren. Hij kan vragen stellen en beantwoorden en zijn gevoelens uiten. Ook gebruikt hij de taal om zijn onafhankelijkheid te bewijzen (nee!)
Tips voor het stimuleren van zijn spraakontwikkeling
Leuke uitspraken
Versierde kaas
"Mama wanneer eten we weer versierde kaas?" (Komijnenkaas)
Rocco, 3,5 jaar
Vuurwerk
Mama: "Karlijn, wat wil jij later worden?"
Karlijn: "Weet ik niet."
Mama: "Wat voor werk wil jij later gaan doen?"
Karlijn: "Vuurwerk!"
Karlijn, 2 jaar
Een vieze geit
Mama was aan het opruimen en stopte alles in een vuilniszak.
Lars: "Wat is dat?"
Mama: "Dat is viezigheid!"
Lars: "Mama, mag ik naar het vieze geitje kijken?"
Lars, 2 jaar
Lees nog veel meer leuke, grappige en ontroerende uitspraken van peuters
Meedoen
Peuteren.nl is een interactieve website. Jouw mening en ervaring stellen we zeer op prijs.
Misschien heb je ook nog een leuke anekdote over je peuter en zijn spraak? Heeft hij bijvoorbeeld leuke uitspraken? Hoe stimuleer jij de spraak bij je peuter? Uit welke boeken lees je voor? Wat zijn z'n favoriete boeken? Hoe ver is hij in zijn spraak? Loopt hij voor? Of is hij misschien teveel met andere dingen bezig? Heeft hij misschien een spraakgebrek (bijvoorbeeld stotteren)? Ben je misschien zelf doof en hoe leer je je peuter dan praten? Kun je al kleine gesprekken met je peuter voeren? Kan hij misschien al een (paar) liedje(s) zingen? Kletst hij wellicht de oren van je hoofd? Waarin blinkt hij uit?
Deel je ervaring, mening of aanvullende informatie met andere bezoekers en stuur je verhaal aan:
redactie@peuteren.nl.
