Opvoeding van een peuter
Peuters. Ze zijn soms aandoenlijk lief en soms stierlijk vervelend. Zijn complete afhankelijkheid maakt ruim baan voor een onderzoekende en nieuwsgierige geest. Je peuter kan je behoorlijk uitputten en hoe ga je hiermee om?
Verlegen
Veel vormen van verlegenheid komen voort uit de vrees voor nieuwe ervaringen, aarzeling om aan sociale activiteiten deel te nemen, niet met vreemden willen praten en moeite hebben met het maken van vriendschappen.
Bij een verlegen kind liever geen kritiek of dwang uitoefenen. Boos worden heeft een negatief effect omdat het je peuter onzeker kan maken. Je kunt je peuter beter voorbereiden op bepaalde situaties die hij moeilijk vindt.
Veel peuters zijn zeer verlegen ten opzichte van onbekende volwassenen maar soms ook bij bekende volwassenen in een onverwachte situatie. Verlegen gedrag is heel natuurlijk en gezond. Enige terughoudendheid aan het begin van een ontmoeting is prima en geeft alleen maar aan dat je peuter het verschil begrijpt tussen bekend en onbekend. De meeste peuters stappen vanzelf weer over hun angst heen wanneer ze tijd hebben even te wennen.
Je kunt in eerste instantie dicht bij je peuter blijven om hem een stukje veiligheid te bieden en langzaam de afstand een beetje vergroten.
Tips om je peuter te helpen met zijn verlegenheid
Waarden en normen
Waarden geven uitdrukking aan wat mensen beweegt en wat zij heel belangrijk vinden in het leven. Denk bijvoorbeeld aan trouw, respect, rechtvaardigheid etc. Normen zijn de regels die je maakt op grond van je waarden.
Uiteraard wil je je peuter ook waarden meegeven. Dit kan op verschillende gebieden zijn zoals: behulpzaam zijn, niet vloeken, sociaal, goed voor mens, dier en millieu. Probeer je peuter zelf het goede voorbeeld te geven en je excuus aan te bieden of een fout toe te geven als je zelf iets verkeerd hebt gedaan. Laat hem zien dat het belangrijk is om fouten toe te geven.
Een peuter zal zich niet gauw onbemind voelen als hij grenzen gesteld krijgt, het werkt eerder andersom. Kinderen hebben grenzen nodig, de een meer dan de ander. Opgroeien in een gezin waar grenzen en regels zijn, zorgt er niet alleen voor dat je peuter zich veilig en bemind voelt, het maakt hem ook liever.
Je peuter leert alleen het verschil tussen goed en slecht als je hem dat duidelijk uitlegt. Een verwend kind kan zich egoïstisch gedragen. Hij is gewend aan de voortrekpositie en bescherming. Een peuterspeelzaal kan goed voor hem zijn. Hier zal hij het speelgoed en aandacht moeten leren delen.
Driftbuien
Driftig worden is geen leuk gevoel, je peuter raak buiten zichzelf en voelt zich daarna niet prettig en misschien zelfs schuldig. Peuters hebben vaak driftbuien om uiting te geven aan hun frustraties omdat ze iets niet kunnen of niet krijgen.
Zijn taalvermogen is te beperkt om zichzelf duidelijk uit te drukken. Bij een driftbui gooit een peuter zich vaak op de grond, schreeuwt en schopt.
Een driftbui kan het gevolg zijn van:
- Teveel prikkels, teveel keuzes
- Behoeften/gevoel kenbaar maken
- Honger of vermoeid
- Jaloezie
- (Te) weinig controle over emoties en/of over zijn leven
- Afkeer
- Erfelijke aanleg
Probeer zelf kalm te blijven. Aandacht (dus ook negatieve) zal de aanval alleen verlengen. Thuis kun je hem even buiten de kamer zetten, maar zeg er wel bij dat je nog heel veel van hem houdt, maar dat je dit gedrag niet kunt accepteren. Sluit hem nooit in een kamer op, dan kan hij niet meer terug komen om te zeggen dat het hem spijt.
Driftbuien horen bij het leven van een peuter en begint bij sommige peuters al aan het einde van het eerste jaar en bij de meeste ergens in het tweede jaar tot na het vierde jaar. Eigenlijk reageren ze met hun driftbuien precies zoals bij hun leeftijd hoort.
Tips om een driftbui bij je peuter te voorkomen
Alleen laten
Je peuter vindt het vervelend gescheiden te worden van zijn ouders. Je kunt zijn leed verzachten door hem goed voor te bereiden op hetgeen gaat komen.
- Neem rustig afscheid en neem van te voren even extra de tijd voor hem.
- Kom op de afgesproken tijd terug.
- Bedenk een speciaal afscheidsritueel.
- Vertel hem ruim van te voren dat je weggaat en zeg hem wie er op hem komt passen.
- Vraag de oppas ongeveer een half uur voor je vertrek al aanwezig te zijn.
Lastige vragen
Als ouder kun je het beste eerlijk antwoord geven, ook op lastige vragen op (bijvoorbeeld) gebied van sex of drugs. Doe je het niet, dan kan je peuter ook vermijdend gedrag gaan vertonen. Wanneer je op een vraag eerlijk antwoord geeft, stimuleer je het zelfvertrouwen en eerlijkheid in je peuter. Daarnaast geef je hiermee je peuter de ruimte om te denken, besluiten te nemen en verantwoordelijk te handelen.
- Neem zijn vragen serieus en probeer er een zo eerlijk mogelijk antwoord op te geven.
- Denk na over de bedoeling van zijn vraag om tot het juiste antwoord te komen.
- Durf ook toe te geven als je iets niet weet.
- Soms hoef je niet de hele waarheid te vertellen maar moet je rekening houden met hoeveel je peuter kan begrijpen.
Sexuele voorlichting aan peuters en kleuters
Vieze woordjes...
Kleine kinderen vinden het fantastisch om vieze woordjes te zeggen. Op een gegeven ogenblik vliegen de ‘poepjes en plasjes’ je om je oren. Dit valt echter nog in de categorie ‘onschuldige’ vieze woorden, maar je kindje kan natuurlijk ook een écht vies woord of krachtterm van een ander hebben gehoord, bijvoorbeeld op straat. Als je kindje eenmaal doorheeft dat dit in de categorie ‘vieze woorden’ valt, zal hij het niet nalaten om het regelmatig zijn mondje uit te laten rollen…
Lees verder...
Televisie
Televisie is niet de makkelijke oppas waarvoor hij soms wordt gebruikt, als is het natuurlijk best prettig om even je handen vrij te hebben. Het beste is mee te kijken met je peuter naar zijn programma's. Op die manier kun je vragen stellen en aanvullingen en/of opmerkingen geven.
Een peuter zal maar weinig leren als hij passief kijkt, maar als je met hem meekijkt stimuleer je hem actief te kijken.
Meedoen
Peuteren.nl is een interactieve website. Jouw mening en ervaring stellen we zeer op prijs.
Misschien heb je ook nog een leuke anekdote over je peuter en de opvoeding? Of heb je een verlegen peuter? Hoe ga je hiermee om? Welke waarde en normen probeer je te hanteren en hoe probeer je deze je peuter bij te brengen? Hoe sta je tegenover TV kijken? Hoe vaak laat je je peuter TV kijken? Heeft je peuter vaak driftbuien? Hoe ga je hiermee om? Heb je misschien een trucje om hem af te leiden? Hoe is je ritueel om afscheid te nemen van je peuter? Gaat afscheid nemen makkelijk? Of juist helemaal niet?
Deel je ervaring, mening of aanvullende informatie met andere bezoekers en stuur je verhaal aan:
redactie@peuteren.nl.
