Liefdevol aanraken kan geweld voorkomen
Ellen-Noor Langeslag heeft haar hart bij kinderen liggen. Ze is de auteur van het boek
Spelenderwijs en ze heeft de gelijknamige cd gemaakt. Ze is leerkracht basisonderwijs en momenteel werkzaam in het speciaal onderwijs. Tevens is ze Mind Body Coach (voor volwassenen en kinderen) en Chi Neng Qi Gong-instructor en geeft ze Spelenderwijs-workshops.
Aanraken. Vanaf het moment dat we hier op aarde komen hebben we aanraking nodig. Zonder aanraking zouden we sterven.
Helaas leven we in een cultuur waarin aanraken in loop van de tijd afneemt. Het is voor ons niet gewoon om een ander liefdevol aan te raken. Als kind is knuffelen wel gewoon, maar in de loop van de tijd neemt het vaak af omdat het niet meer stoer is, het hoort niet meer. Ik zie dit bij jongens vanaf een jaar of acht in mijn omgeving. Dit is helaas het collectieve gedrag.
Ik ben het me nu bewust. Ik werk nu zo'n twintig jaar in het onderwijs. Nadat ik de Mind Body Coaching-opleiding bij Roy Martina had gedaan, kwam ik tot inzicht dat we allemaal aanraking nodig hebben. We zijn het ons alleen niet meer bewust of sommigen van ons hebben zelfs een negatieve associatie met aanraken.
Je ziet bij liefdevolle massage van baby's die veel huilen, de kinderen veel rustiger worden en minder gaan huilen. Het geeft het kind ontspanning en rust en het allerbelangrijkste een gevoel van veiligheid. Ook geeft het zelfvertrouwen en heeft het een positief effect op de groei, gezondheid, het welbevinden, leervermogen, het vermogen tot sociaal gedrag, lichaamsbesef en communicatievermogen.
Het is wetenschappelijk bewezen, onder andere in het Touch Research Institute in Florida(VS), dat patií«nten die liefdevol aangeraakt worden, sneller genezen.
Een paar jaar geleden heb ik aanraken geïntroduceerd in mijn kleutergroep. Dit alles ging spelenderwijs. Allereerst liet ik de kinderen elkaar masseren. Het begon allemaal met een liedje wat we altijd zongen als we buiten gespeeld hadden en naar binnen gingen. Tijdens het liedje liet ik de kinderen het zand van hun schoenen stampen en het zand van hun kleren kloppen. Ik ben het gaan uitbreiden met zand van elkaars kleren afkloppen. De kinderen gingen in een rij staan en klopten het zand van het kind voor hun af. Dit gebeuren breidde zich steeds verder uit. We klopten het zand ook af, als er niemand in de zandbak had gespeeld. Vervolgens gingen we rondjes wrijven op elkaar ruggen, schouders masseren, oren masseren, hoofd masseren. En zo is de rijmassage ontstaan. De kinderen genoten ervan. En het werd een nieuw ritueel.
...Eén van mijn favoriete oefeningen is de carwash...
De rijmassage gingen we ook binnen doen. Spelenderwijs werd het masseren uitgebreid. Bijvoorbeeld door in tweetallen figuren op elkaars rug te tekenen en dan te raden wat het was. Uit het boek 'Aanraken, een eerste levensbehoefte' haalde ik nog meer massage-spelletjes. Dit boek is een echte aanrader voor masseren van kleuters tot en met pubers. Eén van mijn favoriete oefeningen is de carwash. De kinderen maken groepjes van vier of vijf. Eén kind staat in het midden en de anderen staan erom heen. Het kind dat in het midden zit (op handen en voeten) is de vieze auto. De kinderen dier eromheen staan zijn de wasstraat en zo wordt de vieze auto schoongemaakt; water erop, inzepen, afspoelen, droog wapperen en waxen. De kinderen hebben veel plezier en genieten. Dit is ook een vast onderdeel in mijn Spelenderwijs-workshops geworden. Fantastisch om te zien dat de meeste volwassenen net zo veel plezier hebben en genieten.
Het knuffelen heb ik ook bewust geïntroduceerd bij de kinderen. En geregeld hebben we knuffelmomenten in de groep. Een moment waarin ze iedereen een knuffel mogen geven. In het begin waren er kinderen die niet mee wilden doen. Dat was oké. Ze kregen wel knuffels van kinderen, maar zochten het zelf niet op. Maar na verloop van tijd deed iedereen mee. Het is ook fantastisch om te zien, hoe kinderen de jarige job feliciteren. Er wordt dan een receptierij gemaakt. Iedereen mag op zijn eigen manier feliciteren; high fives, handje, kusje, knuffel. De jarige job krijgt, nadat de kinderen gewend zijn aan aanraken/knuffelen van iedereen ook een knuffel. Hij straalt!
Van ouders kreeg ik te horen dat hun kinderen thuis ook meer knuffelden. Van een aantal ouders, waarvan hun kinderen autistische vormen hebben, hoorde ik dat de kinderen hun ouders ook gingen knuffelen. Dit waren kinderen die hun ouders nog nooit geknuffeld hadden.
Wat mij is opgevallen, dat er in de groepen waar gemasseerd/ aangeraakt/ geknuffeld wordt, minder behoefte aan vechten is. De kinderen gaan liefdevoller met elkaar om. Kinderen hebben van nature de behoefte om elkaar aan te raken. En omdat in onze cultuur, liefdevolle aanraking zoals elkaar knuffelen en masseren niet gewoon is, zoeken kinderen andere manieren om elkaar aan te raken. Dit zijn vaak aanrakingen in de vorm van slaan, schoppen of grotere vormen van geweld.
Op het moment dat twee kinderen aan het vechten zijn en één van hun haalt uit door de ander te schoppen of te slaan en je vraagt aan hem/haar of het de bedoeling was om de ander pijn te doen, zeggen de meeste kinderen nee. Kinderen schrikken ook vaak als je deze vraag voor het eerst stelt. Ze staan er niet bij stil dat ze een ander pijn doen. Ze wilden gewoon even lekker schoppen. (lees aanraken)
Ik ben ervan overtuigd, dat als kinderen vanaf jonge leeftijd opgroeien met elkaar aanraken, masseren, knuffelen, dat er minder tot geen zinloos geweld zou bestaan.
