Kort nieuws
U bent hier: Home / Peuters / Een goede tandenverzorging

Een goede tandenverzorging

TandenpoetsenEen goede gebitsverzorging is belangrijk. Voor jou maar ook voor je kindje. Zodra de eerste tandjes doorkomen is het van groot belang dat ze verzorgd worden.

Ten eerste is een stralend wit gebit natuurlijk een mooi gezicht, maar een sterk gebit met een goede kauwfunctie is o.a. ook belangrijk voor je spijsvertering.

Je kunt gelukkig zelf veel doen om een gebit mooi en sterk te houden. En jong geleerd is oud gedaan!
 

De eerste tandjes

De eerste tandjes komen te voorschijn als je kindje zo’n 5 tot 6 maanden oud is. Sommige kindjes hebben hier helemaal geen last van en merk je het pas als je het tandje kunt zien dat door is gekomen. Andere kindjes kunnen er een beetje huilerig van worden en wat meer zeuren. Je baby kan wat slechter gaan slapen omdat hij last heeft van de pijn, hij kan ook wat last krijgen van diarree en koorts (hoewel deskundigen elkaar hierover tegenspreken). Er zijn wel wat middeltjes om de pijn een beetje te verzachten. Zodra het tandje door is, verdwijnen alle kwaaltjes weer net zo snel als dat ze zijn gekomen.

Een volledig melkgebit
Een baby heeft nog geen tanden nodig omdat hij alleen maar melk drinkt. Je ziet bij een baby nog geen tandjes, maar ze zitten er wel degelijk! Alleen zitten ze de eerste tijd verborgen onder het tandvlees. Ongeveer een half jaar na geboorte, zullen de eerste tandjes door gaan komen. Op ongeveer 3 jarige leeftijd is het melkgebit compleet.
Het eerste gebit wordt een melkgebit genoemd. Een volledig melk gebit bestaat uit 20 elementen. Per kaakhelft treffen we aan:

  • 2 snijtanden
  • 1 hoektand
  • 2 melkkiezen
  • Een volledig volwassen gebit
    Tussen het zevende en twaalfde jaar wordt het melkgebit gewisseld. Hierdoor ontstaat het definitieve gebit. Verstandskiezen komen echter pas veel later (vanaf het achttiende jaar). Het kan ook gebeuren dat deze nooit doorkomen.
    Een volledig gebit bestaat uit 32 elementen. In iedere kaakhelft treffen we van voor naar achteren aan:

  • 2 snijtanden
  • 1 hoektand
  • 2 valse kiezen
  • 3 ware kiezen (de laatste is de verstandskies)
  • Hoe komen de eerste tandjes door?

    Met zes maanden kun je het eerste tandje verwachten. Bij ieder kind is de volgorde waarin de tanden verschijnen verschillend, maar hieronder staat een overzicht met de gemiddelde volgorde.

    Gemiddelde leeftijd Soort tandje
    6 maanden Beneden voortand
    6,5 maanden Beneden voortand
    7 maanden Boven voortand
    8 maanden Alle boven voortanden
    9 maanden Andere beneden voortanden
    12 maanden Eerste kies
    18 maanden Vier kiezen
    20 maanden Vier hoektanden
    24 maanden Laatste vier kiezen

    Problemen bij het doorkomen van tandjes

    De pijn bij het doorkomen van een tandje wordt veroorzaakt door het tandvlees dat zich over het doorkomende tandje spant. Daarnaast neemt in dezelfde periode de bescherming af tegen bacteriën die je kindje automatisch van jou heeft meegekregen. Nu moet hij zelf zijn afweerstoffen gaan maken. Op dit moment is zijn weerstand daarom iets lager.
    Als je kindje wat hangerig is, lusteloos of, huilerig kan het natuurlijk van een doorkomend tandje komen, – trek echter niet automatisch deze conclusie. Je kindje kan natuurlijk ook gewoon’ziek zijn. Als je het niet vertrouwt, ga dan voor de zekerheid met je kindje naar de huisarts. Doe dit in ieder geval als je kindje al drie dagen koorts heeft.
    Andere signalen voor het doorkomen van tandjes zijn vuurrode wangen, meer kwijlen en heeft meer behoefte aan kauwen en zuigen om de pijn in het tandvlees een beetje te verzachten. Je baby kan wat slechter gaan slapen omdat hij last heeft van de pijn, hij kan ook wat last krijgen van diarree en koorts (hoewel deskundigen elkaar hierover tegenspreken).
    Zodra het tandje eenmaal door is, verdwijnen alle kwaaltjes gelukkig weer net zo snel als dat ze zijn gekomen.

    Verzachten van de pijn bij doorkomende tandjes

    Voorkomen dat je kindje pijn heeft, dat gaat helaas niet, maar je kunt de pijn wel een beetje verzachten. Dit kan op de volgende wijze:

  • Masseer de plaats van de doorbraak zachtjes met je vinger, je kunt eventueel ook de bolle kant van een theelepeltje gebruiken.
  • Laat je kindje bijten op een bijtring of rammelaar.
  • Bij koorts kun je je kindje – in overleg met huisarts of apotheek – een zetpilletje paracetamol geven (120 mg).
  • Gebruik geneeskrachtige druppeltjes die lidocaïne bevatten (Dentinox), deze stof verdooft een beetje het tandvlees waardoor de pijn wat minder wordt. Je kunt dit maximaal vier keer per dag herhalen. Houd er rekening mee dat je kindje na de behandeling drie kwartier niet mag eten of drinken. Het middel kun je kopen bij de drogist of apotheek. Lees voor het gebruik goed de gebruiksaanwijzing.
  • Wanneer je voor homeopathische wijze de pijn wilt onderdrukken, kun je Chamodent tabletjes of druppels gebruiken. Wanneer je kiest voor de tabletjes houd er dan rekening mee dat de tabletjes eerst moeten worden fijngemalen voordat je het tandvlees er mee in kunt smeren.
  • Meer kauwen en zuigen kan de pijn een beetje verzachten. Je kunt je kindje hiervoor wat rauwe groente of gekoeld fruit geven. Laat je kindje echter nooit alleen als je hem dit geeft, want hij zou erin kunnen stikken. Andere alternatieven om op te sabbelen zijn: soepstengel, beschuit, geschilde appel, selderijstengel, geschilde komkommer, schoongemaakte wortel, volkorenbiscuit of peuterbiscuit, et cetera.
  • Tanden poetsen

    Of het nu om een melkgebit of een volwassen gebit gaat, het is noodzakelijk het gebit goed schoon te houden. Dit kun je bereiken door twee keer per dag zorgvuldig te poetsen met een tandenborstel en tandpasta.
    In eerste instantie kan je kindje nog niet zelf poetsen, dus zul jij dit voor hem moeten doen. Vanaf een jaar of twee kan hij het zelf gaan proberen. Hij kan zelf vast een beginnetje maken waarna jij hem napoetst.
    Napoetsen blijft tot de leeftijd van 10 jaar van belang! Tanden poetsen moet net zo vanzelfsprekend zijn als douchen en aankleden.
    Door goed te poetsen worden alle restjes eten en drinken uit je mond weg gehaald. Zo krijgen deze restjes geen kans om tandplaque te vormen – en dus gaatjes te veroorzaken – en blijven de tanden en kiezen sterk.
    Poets het liefste de tanden op vaste tijden. De mooiste tijden zijn na het ontbijt en voor het slapen gaan. De poetsbeurt voor het slapen gaan is eigenlijk de belangrijkste. Probeer daar even de tijd voor te nemen. Bij een volledig gebit is een poetsbeurt van ongeveer 2 minuten aan te raden. Het is van belang om je kindje na het poetsen geen eten of drank (melk!) meer te geven.
    Stokeren en/of flossen is pas noodzakelijk bij het definitieve gebit. Peuters en kleuters hoeven daarom nog niet te stokeren en/of te flossen. Twee goede poetsbeuren (met de nadruk op de poetsbeurt voor het slapengaan) is voldoende.
    Mondverzorging 0 tot en met 4 jaar
    Het verhaaltje van de tandenfee
    Tandverzorging van peuters en kleuters: Fabels en feiten

    De keuze van een goede tandenborstel

    Gebruik een tandenborstel met een kleine kop en zachte haartjes. Bij drogisterij of supermarkt zijn speciale tandenborstels voor baby’s en peuters te koop. Op de verpakking van deze borstels staat vaak een leeftijdsindicatie vermeld.
    Let erop dat de haartjes van de borstel dicht bij elkaar staan, maar de borstel mag ook weer niet te hard zijn. Van een te harde borstel kan het tandvlees beschadigen.
    Een tandenborstel moet elke drie maanden worden vervangen. Als de haartjes van de tandenborstel al eerder gaan rafelen, heb je kans dat je een beetje te hard aan het poetsen bent. Ook te hard poetsen is niet goed voor je tanden.
    Na het poetsen moet de tandenborstel goed schoon worden gemaakt.

    Soms wordt onterecht de illusie gewekt dat voor op reis of onderweg een aantal goede’alternatieven bestaan ter vervanging van het tandenpoetsen, zoals kauwgom, vingerhoesjes en de kauwtandenborstel. Wetenschappelijke studies tonen echter aan dat al deze middelen absoluut voor onvoldoende mondhygiëne zorgen. Geadviseerd wordt 2 maal daags minimaal 2 minuten de tanden te poetsen. Dit dient bij voorkeur aangevuld te worden met 1 keer stokeren en/of flossen c.q. ragen.*
    In zeer uitzonderlijke gevallen waarbij tandenpoetsen met behulp van een tandenborstel onmogelijk wordt gezien, bijvoorbeeld na een tandheelkundige operatie, wordt in overleg met de mondhygiënist of tandarts een passende oplossing bedacht. Spoelen met chloorhexidine is hierbij een mogelijkheid. Dit middelen was alleen op recept verkrijgbaar is nu over de toonbank verkrijgbaar.

    * Stokeren en/of flossen is pas noodzakelijk bij het definitieve gebit. Peuters en kleuters hoeven daarom nog niet te stokeren en/of te flossen. Twee goede poetsbeuren (met de nadruk op een uitgebreide poetsbeurt voor het slapengaan) is voldoende.

    De keuze van een goede tandpasta voor kinderen

    Fluor maakt de tanden harder en sterker. Het voorkomt hierdoor tandbederf. De tanden en kiezen nemen de fluoride op uit bijvoorbeeld de speciale peutertandpasta. Wanneer je regelmatig (2x per dag) de tandjes van je kindje poetst, is het niet nodig om extra fluortabletjes te slikken, tenzij de tandarts of mondhygiënist anders adviseert.
    De juiste hoeveelheid fluoride voor een peutertandpasta is 0,05 tot 0,075%.

    Hoe vaak?
    In het begin, vlak na de doorbraak van de eerste tandjes, is het voldoende om eenmaal per dag te poetsen. Op de tube tandpasta staat de juiste hoeveelheid vermeld die je per poetsbeurt nodig hebt.
    Wanneer je kindje twee jaar is, worden de dagelijkse poetsbeurten verdubbeld naar twee keer per dag.

    Samenstelling
    Voor tandpasta voor jonge kinderen en kinderen in de wisselfase worden vaak andere samenstellingen van grondstoffen gebruikt en worden minder agressieve grondstoffen gebruikt. Dat is nodig omdat melkgebitten andere bescherming behoeven dan de blijvende tanden en kiezen en ook omdat sommige jonge kinderen de neiging hebben om tandpasta te eten. Wellicht heeft dat dan weer te maken met het feit dat kindertandpasta meestal een lekker zoete vruchtensmaak en een vrolijke kleur heeft.

    Tips en trucs om goed de tanden te poetsen

  • Zing leuke tandenpoetsliedjes
  • Vertel het verhaaltje van de tandenfee
  • Poets tegelijk elkaars tanden. Jij die van je peuter, je peuter die van jou!
    Je kindje wilt graag na-apen, maak hier gebruik van.
  • Poets je eigen tanden en laat hem toekijken.
  • Maak van het tandenpoetsen een vast onderdeel van het ochtend- en avondritueel
  • Goede tanden voor een goede spijsvertering

    De spijsverteringsorganen beginnen in de mondholte. Hierin zitten onder andere de tong en het gebit en de uitgangen van de speekselklieren.
    Een goed gebit heb je nodig om voedsel goed te kunnen kauwen. Het zorgt ervoor dat ons voedsel wordt vermalen zodat we het makkelijker kunnen doorslikken en de enzymen beter hun werk kunnen doen.

    Hoe werkt ons speeksel?

    Je tanden en kiezen hebben speeksel (spuug) nodig om vochtig te blijven. Zonder speeksel zouden ze uitdrogen en dit is niet goed voor een tand of kies. Het speeksel houdt je tanden schoon en zorgt er voor dat je sommige dingen beter kunt eten. Probeer maar eens met een hele droge mond een beschuitje te eten. Wedden dat je hem niet weg krijgt? Het speeksel zorgt er daarom voor dat je hapje lekker sappig wordt, zodat je het makkelijk kunt doorslikken.
    Maar speeksel brengt ook een beschermend laagje om je tanden. En dit beschermende laagje helpt tegen gaatjes! Gelukkig zit er altijd speeksel in onze mond. Je hoeft maar aan eten te denken en automatisch neemt de speekselvoorraad in je mond toe…

    Weetjes
    Het speeksel wordt geproduceerd door grote speekselklieren. Per etmaal wordt er 1 tot 1,5 liter speeksel afgescheiden! Speeksel bevat water, slijm en het enzym speekselamylase. Dit enzym begint met de vertering van zetmeel.

    Kinderen en de tandarts

    Vanzelfsprekend ga jij twee keer per jaar voor controle naar de tandarts en een logische volgende stap is dat jouw kindje mee gaat. Spelenderwijs kan hij bij jou op schoot een keertje op en neer in de behandelstoel, en misschien al voorzichtig kijken met het spiegeltje… Uiteraard krijgt hij een beloning in de vorm van een tandenborsteltje of een ballon! Naar mate je kind ouder wordt en vaker mee is geweest, wordt het tandartsbezoek een normale routine.
    De meeste kinderen hebben nergens last van maar een ‘gewone controle’kan heel anders uitpakken als blijkt dat je kind gaatjes heeft… Je voelt je schuldig, ervaart een gevoel van falen, bent boos, misschien zelfs angstig of verdrietig: ‘Hoe kon dit gebeuren?!’
    Gaatjes kunnen in het melk- en in het blijvende gebit voorkomen. Ook al poets je nog zo goed en ook al doe je nog zo goed je best, als moeder kun je in sommige gevallen niet voorkomen dat je kind gaatjes krijgt…
    Kinderen en de tandarts

    Wisselen

    Tussen het zevende en twaalfde jaar wordt het melkgebit gewisseld. Hierdoor ontstaat het definitieve gebit. Verstandskiezen komen echter pas veel later (vanaf het achttiende jaar). Het kan ook gebeuren dat deze nooit doorkomen. Het wisselen van de tanden begint doordat de wortel van de tand oplost. Hierdoor komt de tand of kies los te zitten en valt uit eindelijk uit je mond. Als je deze goed bekijkt, zie je dat er inderdaad geen wortel meer aan zit.
    De tanden en kiezen van het blijvende gebit zitten al die tijd verborgen onder het melkgebit en zullen pas verschijnen, als de tand of kies er uit is. Tussen het begin van het wisselen en het complete volwassen gebit kan wel zes jaar zitten!
    Tegenwoordig zijn er allerlei leuke bewaardoosjes te koop voor de gewisselde tanden en kiezen. Ook kun je ze laten verwerken in gouden of zilveren sieraden. Een leuk aandenken voor later.

    Hoe poetsten ze vroeger?

    Mensen hebben niet altijd hun tanden gepoetst. Vroeger werden de tanden zelfs helemaal niet gepoetst! Of soms maar eens per week… Als ze al hun tanden poetsten dan deden ze dat niet met een echte tandpasta en tandenborstel, maar met een takje van een geneeskrachtige boom of plant. Ook zout werd welk gebruik om tanden mee te poetsen. In een latere periode kwamen de eerste tandenborstels. Deze werden met dierenharen gemaakt.
    Rotte en pijnlijk tanden werden er direct uit getrokken en veel mensen gingen dus in die tijd door het leven, zonder tanden.
    Later kregen deze mensen in plaats van hun eigen tanden een kunstgebit. Die werd met een soort lijm in de mond vastgemaakt. Maar bij het ouder worden, paste deze vaak niet meer zo goed. Mensen konden daardoor nog maar moeilijk praten.
    In delen van Afrika poetsen arme mensen nog steeds hun tanden met een takje omdat tandpasta te duur is. De oude Egyptenaren poetsten hun tanden met as gemengd met kruiden. Ook arme mensen poetsten hun tanden vroeger met as.

    Boekentip

    Voorleesboeken wassen en hygiëne
    Voorleesboeken over het verzorging van de tanden

    Meer informatie

    Alle informatie over een schone baby
    Alle informatie over tandverzorging

    Bronvermelding

    Foto: 123rf.com
    Wikipedia.org
    Wikipedia.org
    Mens-en-gezondheid.infonu.nl
    Het gekke bekken en gave tandenboek ISBN 9789044319323

    Over Marion Middendorp

    Marion Middendorp
    Marion Middendorp is 45 jaar, moeder van 2 jongens (8 en 6 jaar), hoofdredacteur van Peuteren.nl, internetondernemer, auteur en (kinder)liedjesschrijver. Lijfspreuk: 'Het mooiste cadeau is een glimlach op je lippen wanneer je aan mij denkt'.
    YouTubeTwitterGoogle+Google+
    Peuteren.nl located at Zilvermeeuwlaan 112 , Den haag, Nederland . Reviewed by 38.8794 bezoekers rated: 9.3 / 10