Wanneer hij kan lopen begint hij te dansen. Ook het meezingen begint. Een peuter danst, zingt en speelt op instrumentjes. Alle kinderen ontdekken en ontwikkelen hun eigen muzikale mogelijkheden. Muzikaliteit is aangeboren, maar dient wel verder ontwikkeld te worden, net zoals o.a. motoriek (kruipen, lopen) en de taal/spraak. Voor kinderen is het van belang dat ze veel plezier hebben in het maken van muziek. Daarmee wordt een basis gelegd waarmee ze later verder kunnen. Omdat kinderen leren door imitatie, is het heel belangrijk dat een ouder/verzorger enthousiast meedoet. Niet alleen de muzikaliteit wordt ontwikkeld, maar alle andere ontwikkelingsgebieden ook. Denk hierbij aan taal/spraak, zintuiglijke, sociaal-emotionele en verstandelijke ontwikkelingen. Kinderen leren door het maken van muziek hun eigen 'ik' kennen. Ze ontdekken waar ze plezier in hebben. Door in een groep muziek te maken leren kinderen met elkaar samen te werken en goed op elkaar in te spelen.
Muziek en dans/beweging horen bij elkaar. Veel liedjes bieden door middel van de tekst vaste bewegingen aan. Een andere mogelijkheid is het samen maken van een dans op muziek.
Kinderen leven zich uit door vrij te bewegen op muziek. Jonge kinderen vertalen muziek in beweging. Bewegen op het horen van muziek gebeurt spontaan, dat is een natuurlijk proces.

Algemene uitgangspunten bij het maken van muziek:

Herhaling
Jonge kinderen vinden herhaling heerlijk. Ze voelen zich er veilig bij als ze weten wat er gaat komen. Bovendien duurt het vaak even voor ze weten welke activiteit er bij een liedje hoort.

Langzaam zingen
Zorg dat kinderen de tekst en melodie goed kunnen volgen. Dit is belangrijk voor het tekstbegrip en het kunnen meezingen. De mondmotoriek is volop in ontwikkeling en nog niet zo snel.

Toonhoogte
Een kinderstem is hoger dan die van een volwassene. Pas het zingen daarop aan, anders zingen de kinderen te laag (ze zullen je imiteren) en ontwikkelen ze alleen het lage gebied van hun stem (brommen). Wat hoger zingen is te oefenen door steeds een klein stukje (halve toon) hoger te zingen.

Duidelijke bewegingen
Overdrijf voor jezelf de bewegingen bij een liedje en doe ze langzaam voor. Het is voor kinderen dan makkelijker ze na te doen.

Afwisseling
Omdat de concentratieboog bij jonge kinderen nog niet zo hoog is, is veel (logische) afwisseling belangrijk. Zorg voor een 'bruggetje' tussen verschillende activiteiten en wissel rust en activiteit en spelen met en zonder materialen/instrumentjes af. Zo ontstaat er een evenwichtig geheel.

Ieder kind mag zichzelf zijn
Ieder kind is uniek en zal anders reageren. Een kind kan evenveel genieten en zich ontwikkelen als het zichtbaar niet actief meedoet. Materiaal nodigt vaak uit om over een drempel te stappen.

Muziekinstrumentjes
Muziekinstrumentjes moeten eenvoudig te bespelen zijn, een mooie klank hebben en veilig zijn. Ook simpele materialen worden door kinderen vaak als instrument gebruikt bijv. met blokken wordt tegen elkaar getikt en ritmestokjes zijn over elkaar gekruist een helikopter of hamer en spijker. Gebruik die fantasie van kinderen en speel er op in.

Materialen
Materialen worden gebruikt als ondersteuning bij/uitlokken van beweging (linten, ballonnen) en als geluidsinstrumentjes. (kranten, keukenrollen )

Muziek kan geïntegreerd worden in het dagprogramma op PSZ/KDV of in de thuissituatie:
bij het eten, voor het slapen gaan, een liedje voor het opruimen.
Wanneer u een aantal muzikale activiteiten achter elkaar wilt doen, kunt u het beste beginnen met een vast lied en een handpop (voor begroeting van de kinderen), muzikale activiteiten (liedjes, dansen, schootspelletjes, versjes) en een vast slotlied (PSZ/KDV).

Lin de Laat is muziekdocente voor jonge kinderen, docente muziek en beweging (groep 1-2) en auteur van kinderboeken. Ze geeft ook lees- en muziekvoorstellingen ( via de St. Schrijvers en Samenleving) Wilt u meer informatie, neem gerust contact met haar op.

Factorium Tilburg heeft een speciaal muziekprogramma voor PSZ/KDV zowel voor de kinderen als voor de leiding: Project Muziekplezier.
Ook zijn er muziekcursussen voor kind en ouder/verzorger.
Meer informatie is te verkrijgen op telefoonnummer: 013 5354055 of op de website: www.factoriumtilburg.nl/

Leuke informatieve links over muziek:
(www.muziekmaaktslim.nl/ en www.muziekspeciaal.com)