Angst bij je kindje
Ik hoor voetjes dribbelen op de overloop en even later staat een slaapdronken Tijn aan mijn bed.
'Mam, ik kan niet slapen,'zegt hij met een beverig stemmetje.
Ik ben direct klaarwakker, ik houd het dekbed op en gebaar dat hij bij me mag komen liggen. 'Waarom kan je niet slapen, schat?' fluister ik.
'Er zit een spook in mijn kamer.'
O help, daar gaan we weer: spokentijd.
'En wat doet dat spookje?' vraag ik en streel zachtjes zijn buik.
Nou weet je...?' begint Tijn. Aan de kracht in zijn stem hoor ik dat hij zich weer veilig voelt in mijn armen. Hij zit naar me te staren.'
Dan is het dus een staarspookje. Die zijn lief. Zullen we samen even gaan kijken?'
Ik doe het grote licht aan in Tijn zijn kamer en bedremmeld komt hij achter me aan.
'Daar zat hij,' wijst Tijn vol overtuiging naar zijn stoeltje waar alleen wat verfrommelde kleren op liggen.
'Ja, dat is een heel goed staarspook plekje.' Ik speel het spel mee. Ten slotte is dit voor Tijn heel wezenlijk. Ik pak zijn hand en leidt hem naar zijn bed. Ik denk dat hij nieuwsgierig was naar hoe jij slaapt. En ik denk ook dat het spookje allang weg is; ze houden niet van licht. Kom maar, dan stop ik je lekker onder. Zullen we het kleine lampje laten branden?'
Tijn knikt en steekt zijn duimpje in zijn mond. Ik zie hoe zijn oogleden zwaar worden. Ik kus hem en fluister in zijn oor: Welterusten, schat. Niet meer dromen van spookjes, hoor.'
Met een zucht glijd ik mijn eigen bed weer in. Ik hoop dat deze fase gauw voorbij gaat...
Waar komt angst vandaan?
We kennen allemaal het begrip 'gezonde spanning' maar wanneer spanning niet goed wordt opgevangen kunnen angsten ontstaan.
Angst is een primaire reactie bij dreiging of gevaar, en angst is eigenlijk functioneel: het maakt dat je voorzichtig bent. Angst is een emotie die een sterke fysieke reactie geeft. Je schrikt of krimpt ineen, je bent gespannen, je hartslag versnelt, hormonen gieren door je lijf, je voelt je onveilig en onprettig.
Kinderen ervaren dezelfde lichamelijke reactie, maar omdat ze het niet kunnen beredeneren zal het een akelige ervaring zijn.
In gedachten zal je kind de oorzaak van zijn angst steeds opnieuw beleven en uit alle macht proberen om dit gevoel te vermijden: vanaf nu loopt hij automatisch om voor elke hond, of hij weigert te gaan slapen...
Angst bij peuters kan ontstaan door dingen die buiten hun invloed of begrip omgaan, het kan ontstaan door een vervelende of pijnlijke ervaring, maar angst kan ook uit de magische fantasie van je peuter ontspruiten...
Angst voor dingen van buitenaf
Angst als gevolg van een traumatische ervaring
Angst door magische fantasie
Het hoort erbij
Angst voor spoken, honden, het donker, Sinterklaas, verlatingsangst... het hoort er in deze dreumesfase allemaal bij.
Een kind van 1,5 - 2 jaar oud gaat beseffen dat bepaalde dingen gebeuren omdat hij dat wil of zelf veroorzaakt: als ik op het knopje druk gaat de televisie aan, als ik op een stoel klim kan ik bij de koekjes... Maar er zijn ook zaken die buiten zijn invloedsfeer vallen - bliksem en onweer, harde geluiden, pijn - en die daarom beangstigend zijn.
Een bezoek aan de huisarts voor een vervelende prik, of een confrontatie met een bijtende hond kunnen voor je kind een traumatische ervaring zijn. Het is heel normaal dat een herhaling van een soortgelijke situatie - een onschuldig bezoek aan het consultatiebureau, een ontmoeting met een lieve hond - je kind angst inboezemt.
Kinderen van een jaar of 3 hebben bovendien een magische fantasie. Ze dichten zichzelf en anderen krachten toe die tot grootse fantasieën kunnen leiden: 'als het bad leegloopt word ik meegezogen', of 'opa is dood omdat ik lelijk heb gedaan'. Spoken, monsters, ruimtewezens en andere vage begrippen - zelfs Sinterklaas en de Kerstman - gaan de bevatting van je peuter te boven en kunnen in combinatie met zijn magische fantasie beangstigend worden.
Het is bovendien niet ongewoon dat in deze fase ook verlatings- of scheidingsangst opnieuw de kop opsteekt.
Wanneer je kind een beter begrip krijgt van de grote wereld en hoe de dingen functioneren, neemt zijn angst voor al deze ongrijpbare dingen af. Helaas ontstaan in deze fase vaak weer nieuwe angsten: voor school, prestaties en sociale contacten...
Verlatings- of scheidingsangst
Signalen van angst bij peuters
Wat kun je doen om je peuter bij zijn angst te helpen?
Kinderen en angst: Hoe ga je hiermee om?
Als het geen fase is...
De meeste angsten van dreumessen gaan geleidelijk voorbij, het is slechts een fase waar ze doorheen gaan. Naar mate ze ouder worden wordt de scheidslijn tussen werkelijkheid en fantasie duidelijker. Hun magisch denken wordt logisch denken (oorzaak --> gevolg) en ze krijgen steeds meer inzicht in de 'grote wereld'. Bovendien wordt hun zelfredzaamheid groter en kunnen ze zich verbaal beter uitdrukken.
Het kan zijn dat de specifieke angst van jouw kindje grote vormen aanneemt. Ook kan je kind een zo traumatische ervaring hebben dat het zijn functioneren beïnvloed. We raden je in deze gevallen aan om contact te zoeken met je huisarts of het consultatiebureau
Meedoen
Peuteren.nl is een interactieve website. Jouw mening en ervaring stellen we zeer op prijs.
Heeft jouw dreumes wel eens last van angst? Waar is hij bang voor? Hoe ga je hiermee om? Heb je misschien een tip voor andere ouders? Heeft je dreumes vaak last van angst? Komt hij 's nachts wel eens zijn bedje uit omdat hij bang is? Of roept hij jou wel eens 's nachts?
Deel je ervaring, mening of aanvullende informatie met andere bezoekers en stuur je verhaal aan:
redactie@peuteren.nl.
