Intra-uteriene vruchtdood

Doodgeboorte is de geboorte van een kind dat tijdens de zwangerschap of rond de bevalling is overleden: we spreken dan van een intra-uteriene vruchtdood.

Als het kindje tijdens de zwangerschap in de baarmoeder is overleden, kan er worden gewacht op een spontane bevalling; de bevalling kan ook worden ingeleid. Het is logisch dat bij een bevalling van een dood kindje veel emoties spelen, en dat de spanning en psychologische belasting hoog zijn.

Ook fysiek is het anders: de inspanning en pijn tijdens de bevalling zullen immers niet worden beloond met de geboorte van een roze wolk van geluk'.
Vroeger was het de gewoonte dat een doodgeboren kindje door het ziekenhuis werd afgevoerd'. Vaak kreeg de moeder het kindje niet eens te zien en afscheid nemen van je baby was al helemaal niet aan de orde. Hierdoor was een fatsoenlijke rouwverwerking onmogelijk.
Gelukkig is dit in de loop van de jaren veranderd. Een doodgeboren kindje krijgt voortaan na zijn geboorte een identiteit, een plekje... het kan worden begraven of gecremeerd zoals elk ander mens. Maar eerst krijgen de ouders de mogelijkheid om uitgebreid afscheid van hun kindje te nemen.

Natuurlijke bevalling

Wanneer je kort voor de bevalling te horen krijgt dat je kindje niet meer leeft, stort je wereld in. Na het horen van dit slechte nieuws, wil je in eerste instantie misschien dat het kindje gelijk uit je buik wordt gehaald met een keizersnede. Het idee een gewone bevalling te moeten doormaken om uiteindelijk een dood kindje te krijgen, is ondraaglijk. Medisch gezien is een onnodige operatie met kans op complicaties niet verantwoord. Ook heeft de ervaring geleerd dat een bevalling op natuurlijke wijze, belangrijk is voor het rouwproces.

Kennismaking en afscheid

Een dubbele emotie. Je hebt je kindje voor het eerst in je armen. Je maakt kennis met zijn kleine handjes en voetjes en je streelt voor het eerst met je vingers langzaam door de kleine, zachte donshaartjes. 'Dag, kleine lieve schat van me', fluister je zacht in zijn kleine oortje, 'wat ben je ongelooflijk mooi!'
Voorzichtig - en waarschijnlijk door je tranen heen - maak je kennis met dit prachtige mensje. Je verbaast je over zijn volmaaktheid, zijn kleine vingertjes met die piepkleine nageltjes er aan. Het lijkt net alsof hij slaapt...

Een kennismaking en gelijk een afscheid. Het is allemaal zo dubbel. Geluk en verdriet liggen ineens heel dicht bij elkaar.
Probeer vooral in het begin van je kindje te genieten, hem vast te houden en hem bij je te nemen. Maak foto's van je kleine engeltje, in z'n geheel en van kleine details zoals zijn gezichtje, handjes en voetjes.
Schrik niet: een paar dagen nadat je kindje is overleden kan de huid gaan verkleuren en zelfs loslaten (maceratie). Ook het schedeltje is vaak erg slap.

Wat zegt de wet

De wet erkent geen kinderen die levenloos zijn geboren vanaf 16 weken* tot 24 weken zwangerschap.

Dit klinkt nuchter en hard en is moeilijk te accepteren voor de betreffende ouders, te meer omdat je kindje al weken heel wezenlijk en tastbaar is geweest. Gelukkig is het wel mogelijk je kindje te begraven of cremeren.

Van 16 tot 24 weken is de regelgeving een beetje een grijs gebied. Tot 24 weken is het kindje wettelijk gezien nog niet levensvatbaar, maar heeft het wel recht om te leven. Tot een geboorte van 24 weken is het niet verplicht je kindje aan te geven bij de Burgerlijke Stand. Wanneer je echter wilt dat je kindje in het Bevolkingsregister wordt ingeschreven - en je dus een akte van overlijden krijgt - is de Burgerlijke Stand hier juridisch bij rechtspraak toe verplicht. Bij welk aantal weken de ondergrens ligt is onduidelijk.

Vanaf 24 weken is aangifte bij de Burgerlijke Stand van de gemeente waar de geboorte plaatsvond verplicht. De Wet op Lijkbezorging stelt dat onder levenloos aangeven, een doodgeboren baby van 24 weken of ouder valt. Je krijgt een 'akte van een levenloos geboren kind'mee; tevens is het mogelijk om de baby officieel in het trouwboekje te laten bijschrijven onder Geboren en Overleden. Neem je trouwboekje mee indien je jullie kindje wilt laten bijschrijven (het komt vaak voor dat de uitvaartverzorger dit allemaal regelt).

* Tot 16 weken spreken we van een miskraam of spontane abortus. Omdat er geen sprake is van levensvatbaarheid, 'bestaat' je kindje voor die tijd niet voor de wet

Gedenkmonument voor doodgeboren kindjes

Brand een kaarsje voor je engeltje

Extra informatie

Kleertjes voor Prematuurtjes
De laatste minuten met je kindje
Heb ik recht op bevallingsverlof of een bevallingsuitkering bij een miskraam?

Ervaringen

Ervaring professionele fotograven die kosteloos foto's maken
Praat mee met andere ouders op het prikbord.

Bronvermelding

Leids Universitair Medisch Centrum
Het verlies van een baby